Richard McKay Rorty Kimdir?

Richard McKay Rorty, Kasım 1931 - 8 Haziran 2007 yılları arasında yaşamış Amerikalı filozoftur.



Siyasi aktivistlerden oluşan bir ailenin oğluydu. Çok küçük yaştan itibaren Rus devrimci Troçki hakkında okumaya başlamıştı. Daha sonra 12 yaşındayken "insan olmanın anlamının kişinin hayatını sosyal adaletsizliğe karşı savaşmaya adaması" olduğunu bildiğini söylemiştir. 15 yaşına geldiğinde Şikago Üniversitesi'ne girmiştir. 25 yaşındayken Yale Üniversitesi'nde doktorasını tamamlamıştır. Sonra iki yıllığına orduya katılmış ve bu görevinin ardından öğretim üyesi olarak çalışmaya devam etmiştir.

Analitik felsefe geleneğinde yetişmiş biri olmakla birlikte zaman içinde Kıta felsefesine eğilim göstermiş ve özgül bir edinimle bu felsefeye katkıda bulunmuştur. Kıta felsefesinin teorik sorunlarını ve sorularını üstlenen Rorty, analitik ve pragmatik felsefenin olanaklarından yararlanarak önemli kuramsal açılımlar ortaya koyar.

Genel anlamda söylenecek olursa, teorik düzlemde genel geçer formülasyonları ve evrensel ilkeleri reddeden görelikçi postmodern yaklaşımı ve siyasal olarak da liberal bir eğilimi benimsediği söylenebilir. Daha yakından bakıldığında ise, hem postyapısalcılığı hem de liberalizm i kendine özgü bir şekilde değerlendirip tanımladığı görülür. Rorty'nin yapıtları, ele aldığı konular bağlamında oldukça derinlikli ve çok katmanlıdır. Pragmatizmi yeniden değerlendirir ve bu felsefeye oldukça önemli bir teorik statü kazandırır yeniden. Disiplinlerarası ve düşüncelerarası iletişimle çalışır Rorty ve yapıtları bunun örneklerini veriri.



Postmodern liberalizm anlayışının en özgün ve yetkin temsilcilerinden biridir Rorty. Postmodern toplumun üç ayağı olarak olumsallık, ironi ve dayanışma kavramlarını öne sürer.Olumsallık,İroni ve Toplumsal Dayanışma adlı kitabında bu nosyonları ayrıntılı olarak irdeler, içerimlerini yan anlamlarıyla birlikte soruşturur ve kendi anlayışını ortaya koymak üzere değerlendirir.Buna göre bir yanda demokratik özgürlükler bir yanda bireysel yetenekler desteklenmeli, her iki alan birbirine indirgenmemeli, hükmedici kesin ve mutlak yargılardan kaçınılmalı, tarihsel olumsallık bilinci yaygınlaştırılmalıdır. Rorty, bir tür özel alan ile kamusal alan ayrımını kullanır liberal siyasal felsefesinde.Özel alan, bireyselin yetkinleştirilmesi gereken alanını gösterir; ve kamusal alan başkalarıyla birlikte yaşama alanı olarak toplumsal dayanışma fikriyle ilgilidir.

Lütfen bakınız:

- Olumsallık, ironi ve dayanışma
- Rorty'nin bilgi felsefesi
- Rorty'nin ahlak felsefesi

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 2., 3., 4. Sınıf "Felsefe Tarihi" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı