Natüralizm (Doğalcılık) Nedir?

Natüralizm (Doğalcılık) Nedir?
Natüralizm (Doğalcılık) Nedir?

Natüralizm ya da doğalcılık; felsefe, sanat ve edebiyat gibi birçok alanda aynı temelde doğal dünyayı temel alan çeşitli akımlara verilen ortak addır. Bu akımların takipçilerine gene genel olarak natüralist denilmektedir. Bunun yanı sıra doğa tarihi ile uğraşan bilim insanlarına da natüralist denir.

İlk natüralist düşünce ve varsayımlara Sokrates’ten önceki İyonyalı filozofların eserlerinde rastlanır. Bilimin babası kabul edilen Miletli Thales tabiat olaylarını doğaüstü nedenlere girmeksizin açıklayan ilk filozoflardandır. İşte bu erken dönem filozofları, natüralizmin temellerini atan fikir ve prensiplere katkıda bulunmuşlardır.

Natüralizm felsefe için her şeyin doğal varlıklardan, doğal nedenlerle oluştuğunu, doğaüstü varlıklara ve açıklamalara itibar edilmemesi gerektiğini savunan düşünce sistemidir. Özellikle ahlak felsefesi alanında ahlaki çıkarımların, ahlaki olmayan ifadelerden yapılabileceği teorisidir. Onlara göre doğa (natura) tek gerçekliktir, ilktir (arkhe). Natüralizme göre insanoğlu doğanın bir ürünüdür, bu nedenle insan ve doğa arasındaki uyum ve ilişkiler önemlidir. Natüralistlere göre doğa çok değişik olguları içerir. Doğa, doğrunun, insan yaşantısının ve deneyimlerinin kaynağıdır.

Doğalcılığa göre doğanın, nesnel yasalar uyarınca işleyen bir düzeni vardır. Gözlem ve deneye dayalı bilimler, işte bu yasalar sayesinde doğa ile ilgili her alanda sağlam, kesin bilgilere ulaşabilir. Doğalcılık, doğa bilimlerinin sanata ve edebiyata uygulanmasıyla ortaya çıkmıştır. Doğalcı anlayışa göre gerçek olduğu gibi yansıtılmalı, yaşamın kaba ve bayağı sayılarak ele alınmayan yönleri de işlenmelidir.

Doğalcı anlayışa göre birey, içinde yetiştiği toplumsal ve doğal çevrede biçimlenir. Ekonomik ve toplumsal baskılar altında ezilen bireyler, içlerinden gelen güçlü dürtülerle hareket ederler. Alın yazılarını belirleyebilme gücünden uzak olduklarından davranışlarından da sorumlu tutulamazlar.

Naturalizm, fiziksel dünyanın dışında bir gerçekliğin olmadığını savunduğu için, realizm ile benzemektedir; fakat iki akımı birbirine karıştırmamak gerekmektedir.

FELSEFİ ANLAMDA DOĞALCILIK NEDİR?

Her olayı doğa yasalarına indirgeyen görüş.

Doğalcılık felsefede, bilimde ve sanatta her açıklamayı doğa yasalarına indirgeyerek yapar. Örneğin toplumsal gelişmeyi doğa yasalarıyla açıklamaya çalışır, romanın ve oyunun toplumsal yapısına yaşambilimsel (biyolojik) etmenleri temel alır, törebilimde iyi kavramını haz kavramına indirger. Özetle her alanda her şeyi doğayla açıklamaya çalışır. Dayandığı temel olguculuktur, bundan ötürü de bilimsel göründüğü halde olguculuğun bütün yanılgılarını taşır. Mekanik indirgenebilirlik ilkesini kullanır.

Oysa üst olan alt olana, örneğin toplumsal yasalar yaşambilimsel yasalara indirgenemez. Doğalcılık özellikle toplumbilim, insanbilim, törebilim ve sanatta gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. İnsanbilimde insanı basit bir doğa varlığına, sanatta estetiği sadece doğa kopyacılığına indirgemiştir. Bununla beraber metafiziğe karşı çıktığı durumlarda ilerici bir rol oynamıştır.

Hazırlayan: Ömer Yıldırım

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*