felsefe Nedir
Felsefe Sözlüğü

Çıkarım Nedir, Ne Demektir?

Belli önermelerin kabul edilen veya gerçek olan doğruluklarından, yanlışlıklarından, başka önermelerin kabul edilen veya gerçek olan doğruluklarını, yanlışlıklarını çıkarma, istidlal. Verilmiş bir ya da daha çok önermeden sonuç çıkarma edimi. Doğruluğu doğrudan doğruya bilinmeyen bir […]

felsefe Nedir
Mantığa Giriş

Nelerin Tanımı Yapılamaz? Tanımın Koşulları Nelerdir?

Tanım çeşitlerini anımsarsak, her şeyin tanımı yapılabilir ancak her şeyi içlemsel olarak tanımlamak mümkün değildir. O hâlde içlemsel olarak nelerin tanımı yapılamaz? Bu kategorileri şu şekilde sıralayabiliriz: – Porphyrios ağacından hatırlanırsa, kategorilerden en üstte bulunan […]

felsefe Nedir
Klasik Mantık

Çözümleyici Çizelge İle Denetleme Nasıl Yapılır?

Çözümleyici çizelge ile önermeler denetlenirken yapılması gereken işlem sırasını şöyle gösterebiliriz: 1. Çözümlenecek önermenin ana eklemi ve ana bileşenleri belirlenir. 2. Çözümleme kuralları uygulanmaya başlandığında önce alt alta yazma kuralı, sonra çatal açma kuralı uygulanır. Yani önce […]

felsefe Nedir
Klasik Mantık

Tikel Evetleme Önermesinin Çözümleme Kuralı

p V q gibi bir tikel evetleme önermesinin doğru olabilmesi p ya da q önermelerinden en az birinin doğru olması ile mümkündür. Dolayısıyla, tikel evetleme önermesinin doğru değer alması için ya p’nin ya da q’nun doğru […]

felsefe Nedir
Klasik Mantık

Tümel Evetleme Önermesinin Çözümleme Kuralı

Tümel evetleme önermesi, “ve” eklemi ile kurulan önermelerdir. Yani p Λ q gibi bir tümel evetleme önermesi çözümlenirken doğruluk tablosunda kullanılan kurallardan yararlanılır. Bu önermenin doğru olabilmesi için p ve q önermelerinin doğru olması gerektiğini daha önce görmüştük. Çözümleyici […]

felsefe Nedir
Klasik Mantık

Çözümleyici Çizelge İle Önermenin Tutarlılığını Denetleme

Herhangi bir önermenin tutarlılığı denetlenirken, çözümleme kurallarının aynısı uygulanır. Çözümleme sonunda, yolların ucunda en az bir açık yol varsa önerme tutarlıdır. Çünkü, bu durum önermenin en az bir tane doğru değerine sahip olduğunu gösterir. Hiç açık […]

felsefe Nedir
Klasik Mantık

Çözümleyici Çizelge İle Önermenin Geçerliliğini Denetleme

Bir önermenin geçerliliği denetlenirken, önermenin değili alınır ve değillenmiş hâli çözümlenir. Önermenin değillenmiş hâli çözümlendiğinde tüm yollar kapalıysa önerme geçerli demektir. Çünkü, tüm yollar kapalıysa önermenin değillenmiş hâli yanlış, kendisi ise doğru demektir. En az bir açık […]