Hilary Putnam Kimdir?

felsefe Nedir

Anlamın tamamen zihinsel bir varlık olmadığını ve dışsal gerçekliği de ilgilendirdiğini savunan “anlamsal dışsallık” görüşü ile bilinir. Putman’ın antiredüksiyonist zihin felsefesi, gerçeğin sürekliliği, gerçek ve bilginin objektif olduğu görüşlerini kapsar. Daha sonraki yıllarda, epistemoloji ve metafiziğin ahlaki boyutlarına ve genel olarak felsefenin ahlaki kazanımlarına yönelmiştir.

Pennsylvania Üniversitesinde matematik ve felsefe okuyan Putnam, Harvard ve California Üniversitelerinde felsefe üzerine yüksek lisans eğitimi almıştır. California Üniversitesinde olasılık kavramı üzerine bir doktora tezi yazdı. Northwestern, Princeton, Massachusetts ve Harvard Üniversitelerinde felsefe dersleri vermiştir.

Princeton Üniversitesinde görev yaptığı sırada matematiksel mantıkla ilgilenmeye başlayan Putnam, 1900 yılında David Hilbert tarafından tanımlanan matematikte çözülmemiş 23 problemden biri olan “Diophantine denklemi” üzerinde çalışmıştır. Sorunun çözülemez olduğuna dair kanıtlar 1961’de Putnam, Martin Davis ve Julia Robinson tarafından öne sürülmüş ve bu iddia 1970 yılında Yuri Matiyasevich tarafından kesinleştirilmiştir.

Putnam, felsefenin, insan yaşamını yönlendirici, düzenleyici ve ilham verici geleneksel rolünün yeniden canlandırması gerektiğini vurgulamıştır. Başlıca önemli çalışmaları arasında yer alan İnsan Yüzüyle Gerçekçilik (1990), Sözler ve Yaşam (1994), Ontolojisiz Etik (2004), Yaşam Rehberi Olarak Yahudi Felsefesi: Rosenzweig, Buber, Levinas, Wittgenstein (2008) ve Bilim Çağında Felsefe: Fizik, Matematik ve Şüphecilik (2012) kitaplarında Putman, nesnel gerçekliğe dair ahlaki bağlılık anlayışına vurgu yapmıştır.

1960’larda Putnam, Vietnam Savaşı’na ABD’nin katılımına karşı çıkan savaş karşıtı hareketlere katılmıştır. Demokratik Toplum (SDS) öğrencileri ve Maoist bir grup olan İlerici İşçi Partisinde aktif olarak çalıştı; ancak 1970’lerin başlarında sol politik ideolojiden uzaklaşmıştır. Yahudi mirası ile de ilgilenen düşünür, 2016 yılında yaşamını yitirmiştir.

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM’ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf “Felsefeye Giriş” ve 2., 3., 4. Sınıf “Felsefe Tarihi” Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*