Felsefe.Gen.TR

Diyalektik Materyalizm

Diyalektik Materyalizm

Diyalektik materyalizm nedir sorusuna şu şekilde cevap verebilmek mümkündür: Doğada ve tarihte belirleyici olan süreçlerin, kendi içlerindeki karşıtlık yoluyla oluştuğunu ve bütün olayların bu maddi temelli ilişkilerle açıklanması gerektiğini savunan felsefe görüşüne diyalektik materyalizm denir.

Diyalektik materyalizm, tarihsel materyalizm ile birlikte Marksist dünya ve tarih görüşünü oluşturur.

MARX ve ENGELS’İN İDEALİZM ANLAYIŞI

Marx ve Engels’e göre materyalizm, duyularla algılanabilen maddi dünyanın zihin ya da ruhtan bağımsız nesnel bir gerçeklik olarak ele alınmasına dayanır.

Marx ve Engels bu bağlamda zihinsel ya da ruhsal süreçlerin varlığını reddetmemişler; ama düşüncelerin, temelde maddi koşulların ürünleri ve yansımaları olduğunu savunmuşlardır.

Maddeyi zihin ya da ruha bağımlı olarak ele alan, zihin ya da ruhun maddeden bağımsız olarak var olabileceğini savunan bütün kuramları ise maddeciliğin karşıtı olarak gördükleri idealizm altında toplamışlardır.

Marx ve Engels’e göre, maddeci ve idealist görüşler felsefenin tarihsel gelişimi boyunca uzlaşmaz bir karşıtlık içinde olmuştur. Bu nedenle onlar materyalizm ve idealizmi birleştirmeye ya da uzlaştırmaya yönelik bütün çabaların kaçınılmaz olarak karışıklık ve tutarsızlığa yol açacağını savunan tam bir maddeci yaklaşımı benimsemişlerdir.

İlgili konu: Materyalizm Nedir?

İlgili konu: İdealizm Nedir?

Diyalektik materyalizm, Marx ve Engels'in fikirleri üzerine biçimlenmiştir.

Diyalektik materyalizm, Marx ve Engels’in fikirleri üzerine biçimlenmiştir.

MARX ve ENGELS’İN DİYLEKTİK ANLAYIŞI

Marx ve Engels kendi diyalektik anlayışlarını büyük ölçüde Hegel’in görüşlerinden yola çıkarak geliştirmişlerdir.

Hegel değişme ve gelişmeyi doğada ve toplumda somutlaşan mutlak tin’in ya da idea’nın bir dışavurumu olarak görürken, Marx ve Engels değişimi ve gelişimi maddi dünyanın doğasında var olan bir özellik olarak görürüler.

Bu nedenle Hegel’in yaptığı gibi olayların gerçek akışının “diyalektiğin ilkeleri”nden çıkarsayamayacağını, ilkelerin olaylardan çıkarılması gerektiğini savunurlar.

MARX ve ENGELS’İN BİLGİ KURAMI ANLAYIŞI

Marx ve Engels’in bilgi kuramının çıkış noktası, bütün bilgilerin duyular yoluyla elde edildiği maddeci öncüldür. Ama bilgiyi yalnızca verili duyu izlenimlerine dayandıran mekanik görüşün tersine bu kuram, pratik çalışma sürecinde toplumsal olarak elde edilen insan bilgisinin diyalektik gelişimini vurgular.

İnsanlar nesnelere ilişkin bilgileri yalnızca bu nesnelerle pratik etkileşim içinde ve pratiklerine denk düşen düşünceleri biçimlendirerek edinirler.

Düşüncelerin gerçekliğe uygunluğunun, yani doğruluğunun sınanmasını sağlayan tek araç toplumsal pratiktir. Bu bilgi kuramı, kendinde şeylerin yaratıcılığından dolayı insanların yalnızca duyumlanabilir görüntüleri bilebileceğini öne süren öznel idealizme ve duyular üstü gerçekliğin duyulardan bağımsız saf sezgi ya da düşünce ile bilinebileceğini öne süren nesnel idealizme aynı ölçüde karşı çıkar.

VİDEO: DİYALEKTİK MATERYALİZM NEDİR?

İlgili konu: 20. Yüzyıl Felsefesinde Diyalektik Materyalizm ve Değişim Sorunu

Hazırlayan: Sosyolog Ömer Yıldırım

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

2005'ten beri...