Marksçılık (Marksizm) Nedir?

Alm. Marxismus, Fr. marxisme, İng. Marxism Karl Marx ve Friedrich Engels’in geliştirdiği; “bilimsel toplumculuk” doğrultusundaki felsefe, toplum ve ekonomi öğretisi.

Marksizm nedir? Marksizm tümel, kuşatıcı bir felsefedir, bir felsefe sistemidir. Bu felsefe, bir yanıyla bu gün Batıda felsefe deyince anlaşılan, felsefe problemleri alanını inceleyen, bilgi teorisi, ontoloji ve bilim felsefesi gibi disiplinleri içine alan diyalektik materyalizme, öbür yanıyla da bir tarih felsefesi, bir toplum felsefesi demek olan tarihsel materyalizme dayanır. Marksist felsefe, tümel niteliğini bu iki kökenden alır. Bu tümel anlamında, bir Marksist bilgi teorisinden, bir Marksist varlık anlayışından, bir Marksist bilim anlayışından, bir Marksist etik ve estetikten söz açılabileceği gibi, yine bir Marksist tarih anlayışından, toplum ve hukuk anlayışından, bir Marksist ekonomiden ve yaşam anlayışından söz açılabilir.

Marksist teori, bu düşünce çerçevesi içinde, geçen yüzyıla ve geçen yüzyılda yaşamış iki Alman düşünürüne geri gider, Karl Marks’a (1818-1883) ve Friedrich Engels’e (1820-1895). Kaynağını ve ana felsefe içeriğini bu iki düşünürde bulan Marksizm, yüzyılımızın ilk çeyreği içinde Vladimir İlic Lenin’in (1870-1924) katkılarıyla bir toplumun temel ve resmi felsefesi olur. Özellikle 2. Dünya Savaşı’ndan sonra da belirli bir dünya parçası üzerinde yaşayan büyük insan toplumlarına temel düşünme, görme ve hatta duyma kategorilerini veren, resmi ve Ortodoks karakterli büyük bir felsefe olarak egemenlik kazanır. Düşünme tarihine baktığımızda, hiçbir felsefenin böyle yığınlar tarafından ve sürekli olarak benimsenmiş olduğunu görmüyoruz. Oysa bugün, Avrupa ortalarından Asya’nın Pasifik kıyılarına kadar olan topraklarda yaşayan çeşitli ulusların, isteyerek yada istemeyerek kabul ettikleri bir tek resmi felsefesi vardır: Marksizm. Bütün bu ülkelerde yaşayan milyonlarca insanın belirli düşünme kategorileri vardır: Marksist ilkeler. Bütün bu insanların toplum ve tarih, insan ve yaşam görüşmelerini belirleyen belli değerler vardır: Marksist kavramlar ve Marksist kurallar. Marksizm, bütün bu nitelik ve özellikleri ile günümüzün en yaygın bir felsefesidir. Bu felsefeyi beğensek de beğenmesek de, onu benimsesek de benimsemesek de, çağının ide’lerini ve değerlerini bilmek gereğinde olan bir aydının onu öğrenmesi beklenir.

Marksçılar felsefelerini eytişimsel özdekçilik olarak adlandırırlar. Marksçılığın dayandığı temel, insanlığın tarihsel ve toplumsal gelişmesinin ekonomik güçler ve ilişkilerle belirlenmiş olduğu ve düşünce ile ilgili tinsel güçlerin de bunların bir yansıması olduğu görüşüdür. Ekonomik ilişkiler ve bununla ilgili tinsel biçimler ile kültür, altyapı ve üstyapı olarak bağlantı içindedirler, bir- birleriyle nedensel bir bağlılık içinde bulunurlar. Marksçılığın felsefe bakımından temel ilkesi şudur: İnsanın bilinci varlığını değil, tam tersine toplumsal varlığı bilincini belirler.

Düşünce ve bilinç insan beyninin ürünleridir, insanın kendisi de bir doğa ürünüdür, çevresi içinde ve çevresi ile birlikte gelişir; insan toplumu da kültürü ile birlikte bir doğa parçasıdır; insan tarihi de neden-etki bağlantısı içinde ve eytişimsel bir biçimde gelişir. Evren olmuş bitmiş bir şey değil, ilerleyen bir süreçtir; eytişim de Marx’a göre, gerek dışdünyadaki, gerek insan düşüncesindeki genel devinim yasası -bu devinim özdeğin varoluş biçimidir- üzerindeki bilimdir.

Hegel’in karşıtlıklar içinde ilerleyen eytişimsel değişmesi Marx’da sınıfların savaşına çevrilmiştir. Sınıfların savaşı öğretisi de Darwin’in öğretisinde kendisine dayanak bulur. Doğadaki yaşama savaşını Marx insan toplumlarına da aktarmıştır. Bilimsel toplumculuk da sonunda bir doğa bilimi biçimine girer.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*