Sosyoloji Nedir?

Yaşadığımız dünyada, yaşamın gelişimi nasıl sağlandı? Bizim yaşam koşullarımız, anne-babalarımızın ve onların anne-babalarının yaşam koşullarından neden böylesine farklıdır? Gelecekte yaşamsal süreçteki değişmenin alacağı yön nasıl olacaktır?



Bunlar ve bunlara benzer sorular, çağcıl entelektüel kültürde oynayacak birincil rolü bulunan bir inceleme alanı olan sosyolojinin temel konularıdır. Sosyoloji; insanların toplumsal yaşamlarının, grupların ve toplumların incelenmesidir. Sosyolojinin ana konusu, toplumdur. Dar anlamıyla sosyoloji; toplumun yapısına, toplumsal kurumlara, toplumsal ilişkilere, sosyal gruplara, kültüre ve bu unsurlardan meydana gelen değişme ve gelişmelere eğilen bir sosyal bilim alanıdır. Geniş anlamıyla sosyoloji, insanların birbirleriyle kurdukları sosyal münasebetleri, sosyal gruplar, kurumlar ve örgütler arasındaki münasebetleri, toplu eylem, toplu direniş gibi topluluk ve fert davranışlarını, değişik düzeylerde bütün sosyal etkileşim biçimlerini, sosyal yapı özelliklerini ve bu yapıda ortaya çıkabilecek değişme temayüllerini belirli bir yöntem dahilinde inceleyen, sosyal gerçekleri ve süreçleri sistematik ve bilimsel olarak mercek altına alan bir bilim dalıdır.



Sosyoloji, sosyal hayatımızda var olan sosyal gerçekleri (sosyal hadiseler ve olgular), insanların meydana getirdiği grupları, grupların davranışlarını ve sosyal kurumları olduğu gibi inceleyen pozitif bir sosyal bilim dalıdır. Bir başka ifadeyle, sosyoloji, bir takım varsayımlardan çok; var olan gerçekleri ortaya koymaya çalışan, sosyal gerçeğe eğilen bir ilimdir. Sosyoloji ayrıca “toplum bilimi” veya “sosyal olayların bilimi” ya da “sosyal örgütlenme ve sosyal değişimler bilimi” olarak da bilinmektedir.

Toplum yaşamının oluşumunu, koşullarını, işleyişini ve değişimini objektif bir şekilde sosyal bütünlük içerisinde inceleyen bilim dalı olarak bilinen sosyoloji; en genel anlamda, toplum içinde yer alan sosyal grupları, sosyal sınıfları, ekonomik, politik, sosyal, dinsel, ve hukuksal kurumları; nüfusu, örf, adet, değer, norm ve inançları; tüm bunlar arasındaki karşılıklı ilişkileri; tüm bu unsurlardaki değişmeleri inceler ve açıklamaya çalışır.

Sosyolojinin amacı; toplumların değişimini, gelişimini, yapısını araştırmak; yapılan araştırma ve açıklamaların ortaya çıkardığı bilgilere genellemeler yapmaktır. Sosyoloji bire bir olarak fertlere ait sorunlarla ilgilenmez; pozitif bir bilimdir ve toplumun bütünüyle ilgilenir.

Bunlara ilaveten sosyolojinin içerdiği bilgi oldukça geniş ve farklılaşmış fenomenler alanının geniş bir bölümünü kapsar. Örneğin; aileler, kilise, cami ve mezhepler, yerel ve siyasal birlikler, yerel etnik ve ulusal topluluklar vb. gibi kurumlar içerisinde bireylerin davranışları gibi bireyler arasındaki ilişkilerin kalıpları, kurumlar ve toplulukların işleyişinde yapının ve otoritenin rolü, topluluk ve kurumların gelir ve statü veya saygı ile ilgileri, toplumların tabakalaşması, bireylerin eylemlerinde ve toplulukların, kurumların ve toplumların işleyişinde bilişsel ve normatif inançların rolü gibi...

Şimdi sosyolojiyi daha detaylı biçimde, ana hatları ve başlıklarıyla birlikte aşağıdaki kısımda ele alacağız.

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM’ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf “Sosyolojiye Giriş” ve 2., 3., 4. Sınıf “Sosyoloji Tarihi” Dersleri ve Muhtelif Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Sosyoloji Ders Kitabı; MEB Sosyoloji Ders Kitapları

Lütfen bakınız:

- Sosyoloji nedir?

- Sosyolojinin genel özellikleri nelerdir?

- Toplumsal olay nedir, toplumsal olgu nedir?

- Toplum ve toplumu oluşturan unsurlar

- Toplumsal gruplar

- Sosyolojinin doğuşu

- Sosyolojinin doğuşuna etki eden faktörler

- Sosyalleşme nedir?

- Toplumsal statü, rol ve saygınlık

- Toplumsal etkileşim tipleri nelerdir?

- Toplumsal hareketlilik ve türleri

- Modernleşme nedir, ne demektir?

- Toplumsal gelişme nedir?

- Toplumsal çözülme ve nedenleri

- Toplumsal kurumlar ve işlevleri

- Toplum tipleri nelerdir?

- Toplumsal değer ve normlar

- Toplumsal kontrol nedir?

- Toplumsal sapma nedir?

- Toplumsal yapı nedir?

- Toplumun kurumsal yapısı

- Toplumun demografik yapısı

- Yerleşim biçimleri nelerdir?

- Toplumsal tabakalaşma nedir?

- Toplumsal değişme nedir?

- Küreselleşme nedir, ne demektir?

- Toplumsal bütünleşme nedir?

- Kültür nedir, ne demektir?

- Toplum nedir, ne demektir?

- Toplumsal davranış nedir, ne demektir?

- Toplum sınıflandırmaları

ESKİ KONU BAŞLIKLARIMIZA DA AŞAĞIDAKİ BAĞLANTILARDAN ULAŞABİLİRSİNİZ
 


   
- Sosyoloji nedir? - Eğitim sosyolojisi tarihi
- Sosyoloji nedir II? - Eğitim sosyolojisinin önemi
- Sosyoloji nedir III? - Eğitim ve toplum
- Sosyolojinin başlangıcı - Etnik kimlik ve etniklik nedir?
- Sosyolojinin insan yaşantısına katkıları - Etniklik nedir?
- Sosyoloji ve diğer bilim dalları - Etnik grup ve ırk grubu nedir?
- Aile sosyolojisi nedir? - Etnik milliyetçilik nedir?
- Aile nedir? - Irkçılık nedir?
- Ailede eğitimin önemi nedir? - Toplumsal tabakalaşma nedir?
- Bilim olarak sosyoloji nedir? - İnternet ve sosyal sapma
- Bilgi sosyolojisi nedir? - İnsan hakları nedir?
- Din sosyolojisi nedir? - Kültür nedir?
- Kitle iletişim araçları - Kültürleşme nedir?
- Endüstri sosyolojisi nedir? - Kültürel kimlik ve millî kimlik
- Eleştirel sosyoloji nedir? - Mikrososyoloji ve makrososyoloji
- Sosyolojide evren ve örneklem - Benlik, kişilik ve kimlik
- Entelektüeller ve toplum - Kent sosyolojisi nedir?
- Toplumsallaşma nedir? - Sosyalleştirme araçları
- Eğitim sosyolojisi nedir? - Türk sosyolojisi
- İnsan bedeni ve post-modernizm