Antik Yunan Felsefesinin Gelişimi

felsefe Nedir

Yunan şehir devletlerinin önemlerinin artmasıyla birlikte felsefe de İyonya’dan tüm Yunan dünyasına ve özellikle Atina’ya yayıldı; şehir hızla Yunanistan’ın kültürel merkezi haline geldi.

Filozofların “Ne bildiğimizi nasıl biliyoruz?” ya da “Hayatlarımızı nasıl yaşamalıyız?” gibi yeni sorular ekleyerek felsefenin kapsamını genişlettikleri yer de yine burası oldu. Kısa süreli, ama etkileri bakımından büyük Klasik Yunan felsefesi dönemini başlatan da yine bir Atinalı olan Sokrates‘ti. Ardında hiç yazılı metin bırakmadığı halde fikirleri o kadar önemliydi ki, felsefenin yolunu çizmekte kullanıldı ve ondan önceki filozoflar “Sokrates öncesi’. olarak adlandırıldılar.

Sokrates’in öğrencisi Platon, Atina’da hocasının fikirlerini geliştirip öğrettiği, onları orada 20 yıl boyunca öğrencilik ve öğretmenlik yapan Aristoteles gibi öğrencilerine naklettiği ve Akademi adını verdiği (“akademik” kelimesi de oradan gelmektedir) bir felsefe okulu kurdu. Bu büyük düşünürlerin —Sokrates, Platon ve Aristoteles— birbirine zıt görüş ve yöntemleri bugün Batı felsefesi adını verdiğimiz sistemin temellerini oluşturdular ve aralarındaki fikir ayrılıkları tarih boyunca filozofları ikiye bölmeye devam etti.

Antik Yunan’ın Klasik dönemi Büyük İskender’in M.Ö. 323’teki ölümüyle sona erdi. Bu büyük lider Yunanistan’ı birleştirmişti ve bir zamanlar birlikte çalışan Yunan şehir devletleri onun ölümüyle yeniden rakip haline geldiler. Aristoteles’in M.Ö. 322’deki ölümünün ardından felsefe de kiniklerseptiklerEpikürcüler ve stoacılar olarak çok farklı düşünce okullarına ayrıldı.

Sonraki birkaç yüzyıl boyunca Roma imparatorluğunun büyümesiyle Yunan kültürü zayıfladı. Romalıların stoacılık dışındaki Yunan felsefesiyle ilgilenmek için pek az zamanları vardı, ama Yunan fikirleri esas olarak Arap dünyasının el yazmaları ve çevirileriyle korunarak sürüp gitti ve daha sonra ortaçağda Hıristiyanlık ve İslamiyet’in yükselişiyle tekrar su yüzüne çıktılar.

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM’ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf “Felsefeye Giriş” ve 2., 3., 4. Sınıf “Felsefe Tarihi” Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*