Zihin Felsefesi Nedir?

felsefe Nedir

Zihin felsefesi, felsefenin önemli sorunlarından biri olan zihin – beden hakkında yapılan felsefi tartışmaları içerir. Bu tartışmalar, zihnin ve bedenin kendini özgü doğasını, zihnin yapısı hakkında ileri sürülen kuramları, bilinci, bilincin öznel niteliklerini, öz bilinci, yapay zekâyı kapsar. Tüm bu tartışmaların odağında ise zihin – beden ikiliği bulunur.

Zihin-beden ikiliği felsefenin başlangıcından bu yana filozofların gündeminde olmuştur. Bunun yanı sıra, çağdaş zamanlarda da özellikle nörobilim alanında yaşanan gelişmeler ışığında yeniden düşünülen bir konu olarak göze çarpar. Peki, zihinle-beden arasında ne tür bir ikilik bulunur? Bilindiği gibi zihinden söz edildiğinde genellikle inançların, isteklerin, duyumların, duygulanımların bir arada olduğu bir bütünden söz edilir. Beden ise beyin, sinir hücreleri, nöro-taşıyıcı gibi fiziksel şeyleri barındıran bütündür.

Zihin felsefesi açısından temel çıkış noktası zihin ile bedenin aynı olup olmadığı sorusudur. Bu iki şey aynı ise hangi bakımından aynılık sağlanır? Aynı değillerse, beden mi zihni üretir yoksa zihin mi bedeni üretir? Bu sorular yeni soruları doğurur. Beden zihni nasıl üretir? Bedenden söz ederken somut bir bütünlükten söz ediyorum peki zihin de böyle midir? Zihin denildiğinde neden söz edilir. Bedenin belli oluşu gibi, zihin de belli midir? Zihin beyin aracılığıyla üretiliyor ve beynin yeri belli olduğuna göre zihnin yeri beyin midir?

Görüldüğü gibi zihin felsefesi pek çok soruyla doludur.

Zihin felsefesine ilişkin değinilmesi gereken bir başka nokta ise genel olarak felsefi etkinlikle olan bağıdır. Felsefenin en coşkulu yanlarından biri bitimsiz bir etkinlik olmasıdır. Bitimsiz olması felsefi bir sorunun kolay kolay genel geçer bir çözümünün bulunmayışıyla ilgilidir. Bu açıdan bakıldığında her felsefi sorun, bir yanıtlar çokluğu ve görüş ayrılıkları çokluğuna karşılık gelir. Felsefi sorunlar içinde belki de en çok zihin-beden ikilemi böylesi bir görüş çokluğunu ve ayrılığını taşır. Dolayısıyla zihin felsefesi halis bir felsefe disiplinidir.

  1. Zihin ile beden arasında ne tür bir ilişki var?
  2. Zihin ile beyin arasında ne tür bir ilişki var?
  3. Düşünsel olan ile fiziksel olan arasında ne tür bir ilgi var?

Bu soruların birbirine denk sorular olduğu kolaylıkla ileri sürülemez. Zihin ile beden arasındaki bağıntının nasıl sağlandığı önemli bir felsefi sorun olarak karşımıza çıkar. Bu bağıntının yanıtı olduğu düşünülen her bir açıklama başka bazı sorunların doğmasına da yol açar. Söz gelimi zihnin ve maddenin özdeş olduğunu ileri süren maddeci bir anlayış benimsendiğinde, tek bir töz olduğu cisimsel töz olduğu anlayışına ulaşılır. Bu durumda belirli maddelerin zihin olmasını nasıl olanaklı olduğu açıklanmalıdır. Bir zihnin olması ne demektir? Diyelim ki zihin ve madde ayrı tözlerden oluşsun, bu durumda zihnin maddeyi nasıl etkilediği açıklanmalıdır.

Konu Başlıkları

Konu Başlıkları

Hazırlayan: Sosyolog Ömer Yıldırım

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*