|
Platon (Eflatun)
Kimdir?
Eflatun (d. M.Ö. 427 - ö. M.Ö. 347) çok önemli bir Antik Yunan filozofu.
Hayatını geçirdiği Atina’daki ünlü akademiyi kurdu. Asıl adı
Aristokles'di. Geniş omuzları ve atletik yapısı yüzünden, Yunanca Platon
(geniş göğüslü) lakabı ile anıldı ve tanındı.
Yirmi yaşından itibaren ölümüne kadar yanından ayrılmadığı Sokrates’in
öğrencisi ve Aristoteles’in hocası olmuştur. Atina’da Akademi’nin
kurucusudur. Eflatun’un felsefi görüşlerinin üzerinde hala
tartışılmaktadır. Eflatun, batı felsefesinin başlangıç noktası ve ilk
önemli filozofudur. Antik çağ yunan felsefesinde, Sokrates öncesi
filozoflar (ilk filozoflar veya doğa filozofları) daha ziyade
materyalist (özdekçi) görüşler üretmişlerdir. Antik felsefenin maddeci
öğretisi, atomcu Demokritos ile en yüksek seviyeye erişmiş, buna mukabil
düşünceci (idealist) felsefe, Eflatun ile en doruk noktasına ulaşmıştır.
Eflatun bir sanatçı ve özellikle edebiyatçı olarak yetiştirilmiş
olmasından büyük ölçüde istifade etmiş, kurguladığı düşünsel ürünleri,
çok ustaca, ve şiirsel bir anlatımla süsleyerek, asırlar boyu insanları
etkilemeyi başarmıştır.
Modern filozoflardan Alfred North Whitehead’e göre Eflatun’dan sonraki
bütün batı felsefesi onun eserine düşülmüş dipnotlardan başka bir şey
değildir. Görüşleri İslam ve Hıristiyan felsefesine derin etkide
bulunmuştur.
Eflatun, eserlerini diyaloglar biçiminde yazmıştır. Diyaloglardaki baş
aktör çoğunlukla Sokrates’tir. Sokrates insanlarla görüşlerini tartışır
ve onların görüşlerindeki tutarsızlıkları ortaya koyar. Eflatun
çoğunlukla görüşlerini Sokrates’in ağzından açıklamıştır.
Eflatun, algıladığımız dış dünyanın esas gerçek olan idealar ya da
formlar dünyasının kusurlu kopyaları olduğunu, gerçeğe ancak düşünce ve
tahayyül yoluyla ulaşılabileceğini savunmuş, insan ruhunun ölümden sonra
beden dışında kalıcı olan idealar dünyasına ulaşacağını söylemiştir.
Görüşleri ortaçağda İslam filozofları tarafından korunmuş ve İslam
düşünce dünyasındaki Yeni Eflatunculuk akımına neden olmuştur. Rönesans
sonrasında Batı Avrupa'da Antik Yunancadan çevirileri yapılmıştır.
Ayrıca Lütfen Bakınız:
Platon'un Felsefesi
Platon (Eflatun) Felsefesinin Dönemleri
Platon ve Eğitim Felsefesi
Platon (Eflatun) Kimdir? 2
|