Bilmesinlercilik (Obskürasyonizm) Nedir, Ne Demektir?

Bilmesinlercilik (Obskürasyonizm)
Bilmesinlercilik (Obskürasyonizm)

Bilmesinlercilik, Obskürasyonizm ya da obskürantizm nedir sorusuna şöyle cevap vermek mümkündür: Bilmesinlercilik, belli sınıfların belli bilgileri bilmemeleri gerektiğini savunan siyasal görüştür. Bilmesinlercilik terimi, öncelikle 1789 Fransız Devrimi’nden yayılan düşüncelere karşı koyanların tutumunu adlandırmıştır.

BİLMESİNLERCİLİK (Obskürasyonizm) NEDİR?

Obskürasyonizm terimi, Hristiyan softaların tutum ve davranışları için üretilmiş. Şöyle ki 1500’lerde Hristiyan softalar, İncil ve ona dayalı olanların dışındaki kitapların, özellikle de Yahudilik’le ilgili olanların yakılmalarını önermişlerdir. İşte Obskürasyonizm terimi ilk olarak onlar için kullanılmıştır.

Daha sonra, yine din adamlarının tekelci “sadece biz biliriz” tavrına karşı genişletilmiş: Bilmesinlercilik terimi sadece yasakçıları kapsamamış, muğlak ifadelerle ve anlaşılmaz kavramlarla gerçekleri gizleyenler ve saptıranlar için de kullanılmaya başlanmıştır. Örneğin, Aydınlanmacı düşünürler, kendilerine karşı çıkan gerici dincileri böyle tanımlamışlardır.

İncil’in Latince dışında başka bir dilde okunmasını istemeyenleri, dini kavramları kendi tekellerinde tutmak isteyenleri, her türlü bilginin geniş kitlelerce paylaşılmasına karşı çıkanları da kapsamıştır Obskürasyonizm terimi. Sonuçta, ilk olarak kendi vaazları dışındaki dini bilgilerin, sonradan her türlü bilginin, geniş kitlelere yayılmasını engellemek isteyenlerin yaptıklarına verilen bir isim haline gelmiştir Obskürasyonizm ve bilmesinlercilik terimi.

Bilmesinlercilik belli sınırların ötesinde bilginin yayımı ve büyümesine gösterilen güçlü bir muhalefettir. Bu anlayış, özgür düşüncenin karşıtıdır ve genellikle dinci köktencilikle birlikte ele alınmaktadır. Hegel ve takipçilerinin ve daha yakın zamanlarda Martin Heidegger‘in felsefi ideolojileri de bilmesinlercilik anlayışıyla eşleştirilmektedir. Bu tanıma örnek olarak, kitapları yasaklamak sayılabilir ve gösterilebilir.

Bilmesinlercilik hakikatin toplumun bazı sınıf ve kesimlerince bilinmesinin kasıtlı olarak önlenmesidir. Genellikle muhafazakâr eğilimli kanaat önderleri ve politikacılar tarafından savunulur. En yakın örneği Darwinist evrim teorisi’nin yaygın olarak öğretilmesinin önüne geçilmesi çabalarıdır. Tarihten verilecek en bilinen örneklerden birisi de Galileo‘nin soruşturulması ve cezalandırılmasına da yol açan Güneş Merkezli Evren Anlayışı fikrine karşı gösterilen muhalefettir. Bilmesinlerci tavrın temelinde yönetenlerin kullandıkları öğretilerin hakikatle tutarsızlıklarının olması ve bilginin yayılmasıyla yıpranacaklarına ilişkin kaygı yatmaktadır.

Derleyen: Sosyolog Ömer Yıldırım

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*