Viktoryen Liberalizm Nedir, Ne Demektir?

Mill bir filozof olarak kendisini 19. yüzyıl romantizmi ile değerli entelektüel mirasın bir sentezini yapmakla yükümlü sayar.

Yaklaşımı Hume’unkinden daha az kuşkucu ve Bentham’ınkinden daha az dogmatiktir; fakat Mill, iki filozoftan da etkilenmiştir. Mill’in ahlak ve siyaset felsefesi, devrimden çok reformu amaçlayan kendinden öncekilerden daha az aşırıdır ve İngiliz Viktoryen liberalizminin temelini oluşturmuştur.

Mill ilk felsefe eseri altı ciltlik kapsamlı “Mantık Sistemi”ni tamamladıktan sonra dikkatini ahlak felsefesine ve özellikle Bentham’ın faydacılık teorisine çevirmiştir. Bentham’ın “En çok sayıda insan için en büyük mutluluk” ilkesinin zarif sadeliği onu çarpmış ve bu ilkenin yararına gönülden inanmıştır. Faydacılığın Nasıralı İsa’nın altın kuralına nasıl uygulanabileceği ile yorumunu da şöyle anlatır Mill: Başkalarına, kendinize davranılmasını istediğiniz gibi davranın ve komşularınızı en az kendiniz kadar sevin. Mill buna, “Faydacı ahlakın ideal yetkinliği” demiştir.

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM’ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf “Felsefeye Giriş” ve 2., 3., 4. Sınıf “Felsefe Tarihi” Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*