Felsefi Deneme Nedir, Felsefi Deneme Nasıl Yazılır?

Felsefi Deneme Nedir?

Bir fikri ya da argümanı geliştirmenin en düzenli yolu yazmaktır. Yazmak, aynı zamanda düşüncenin kalıcı bir şekilde ifade edilmesini de sağlar.

Bir konu üzerine oluşturulan düşünce, çeşitli şekillerde ifade edilir. Deneme yazıları bu türlerden biridir. Deneme yazılarında konu hakkındaki görüş, özgür biçimde sunulur ayrıca alanlara göre değişik şekillerde de yazılır. Bu, alanların kendi niteliğiyle ilgili bir durumdur. Bunlardan biri olan felsefi denemeyi diğerlerinden ayıran özellikler vardır.

Felsefi deneme; sorgulayıcı, tutarlı ve sistemli bir yol izler. İleri sürülen görüşler temellendirilir ve mantıksal olarak ikna edicidir.

Felsefi denemelerde kavramlara bilinen anlamlarının dışında yeni anlamlar da yüklenebilir ama bu anlamlar yazı içinde açıklanmalıdır. Bu durum, felsefi deneme yazarının ileri sürdüğü görüş veya görüşlerini mantıksal açıdan ispatlaması için önemlidir. Bu açıdan edebî denemelerle de karıştırılmaması gerekir. Edebî denemelerde yazar, kavramları mecaz anlamlarıyla kullanabilir ve ileri sürdüğü görüşünü kanıtlama zorunluluğu taşımaz.

Felsefi denemelerde ele alınan konuyla ilgili yazılacak olan denemenin ana problemi öncelikle tanıtılır. Bu probleme yönelik yapılacak olan çözümleme kısaca açıklanır ve denemenin neyi amaçladığı belirgin olarak belirtilir. Denemenin amacı bu bölümde olabildiğince açık ifade edilir. Daha sonra üzerinde durulacak ana problem analiz edilir ve kavramsal temelleriyle temel dayanakları gösterilir. Bu probleme yönelik başkalarının ileri sürdüğü görüşler de güçlü ve zayıf yönleri belirtilerek değerlendirilir. Her felsefi denemede sonuç bölümünün olması zorunlu değildir. Deneme yazarı çözüm önerisi ileri sürecekse bu öneri, yapılan analiz ve değerlendirmelerin üzerinde kurulur. Problemin analizi ve eleştirel değerlendirilmesiyle yazı bitirilebilir.

Felsefi Denemenin Yazımına Yönelik Bazı Öneriler

  • Felsefi denemenin yazım aşamasına hazırlanmak gerekir. Ele alacağınız problemle ilgili okumalar yapmalı ve onlar hakkındaki görüşleri not almalısınız. Bu durum, yazıya içerik oluşturmak açısından önemlidir.
  • İleri süreceğiniz argümanın aşamalarının adım adım çerçevesini belirleyip taslak bir yazı oluşturmalısınız. Bu durum, yazının akışını oluşturmak için önemlidir.
  • Taslak yazınızı başkalarına anlatınız ve onlarla tartışınız. Bu durum, argümanınızın güçlü ve zayıf yönlerini belirlemeniz açısından önemlidir.
  • Taslak yazınız hakkında araştırmanızı derinleştirerek argümanınızın temellerini sağlamlaştırınız. Bu durum, yazınızın kurgusunun belirlenmesi ve gücünün arttırılması açısından önemlidir.
  • Taslağınızın tüm detayları üzerinde uzun uzun düşünüp gerekli düzenlemeleri yapınız. Bu durum, düşüncelerinizin olgunlaşması açısından önemlidir.
  • Yazıda belirtilen görüş ve delillerin konuyla alakalı olmasına ve mantıksal tutarlılığına dikkat edilmelidir. Bu durum, argümanınızın başkaları tarafından kolayca çürütülmemesi için önemlidir.
  • Dil bilgisi yönünden yazıda hata olmamasına dikkat etmelisiniz. Sade bir dil kullanmalı ve tekrar cümlelerden kaçınmalısınız. Bu durum, yazının anlaşılması açısından önemlidir.

Türkiye’de ortaöğretim öğrencilerine yönelik olarak her yılın aralık ayında Türkiye Felsefe Kurumu tarafından felsefe olimpiyatı düzenlenir. Bu yarışmada öğrenciler, önceden belirlenmiş konularda metin alıntılarından yola çıkarak felsefi bir deneme yazar. Dereceye giren öğrenciler, o yılın mayıs ayı içinde düzenlenen Dünya Felsefe Olimpiyatları’nda ülkelerini temsil etme hakkı kazanır.

Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf “Felsefeye Giriş” ve “Sosyolojiye Giriş” Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Diğer Ders Notları (Ömer YILDIRIM), MEB Felsefe Ders Kitabı, Açık Öğretim Ders Kitabı

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*