|
Thomas
Aquinas ve Tanrının Varlığı Konusundaki Kanıtları
1. Hareketsiz Hareket Ettirici Kanıtı
Hiçbir şey, bir ilk hareket ettirici olmadan hareket etmeye
başlamaz. Bu bizi tek çıkışın tanrı olduğu bir noktaya sürükler. Bir şey
ilk hareketi sağlamış olmalıdır ve biz buna tanrı deriz.
2. Sebepsiz Sebep Kanıtı
Hiçbir şey kendi kendine sebep olamaz. Her sonucun öncül bir sebebi
vardır. Bu durum, bir ilk sebep tarafından sona erdirilmiş olmalıdır ki
biz buna tanrı deriz.
3. Evrensel İspat Kanıtı
Maddesel nesnelerin var olmadığı bir zaman dilimi mutlaka olmuştur;
ancak şu an maddesel nesneler bulunduğundan, bunları var eden ve
maddesel olmayan bir şey olmalıdır. İşte biz buna tanrı deriz.
4. Dereceden İspat Kanıtı
Dünyadaki şeylerin (konuların) farklı farklı olduklarınız biliriz.
Mesela iyilik ve güzellik dereceleri farklılık gösterir; ancak bu
dereceler yalnızca bir maksimuma göre kıyaslandıktan sonra açıklık
kazanır. İnsanlar hem iyi hem de kötü olabilirler, öyleyle maksimum
iyilik insanda aranamaz ve aransa da bulunamaz. O halde, kusursuzluk
standardını belirlemek için de başka bir maksimum olmalıdır ve biz bu
maksimuma tanrı deriz.
5. Teolojik (Tasarıdan) İspat Kanıtı
Dünyadaki şeyler, özellikle de yaşayan nesneler, sanki birisi
tarafından tasarlanmış gibi görünürler. Tasarlanmamış gibi görünen,
bildiğimiz hiçbir şey yoktur. O halde bir tasarımcı olmalıdır ve biz bu
tasarımcıya tanrı deriz.
|
