Peripatetikler (Peripatos Okulu, Lykeion Okulu)

Peripatos Okulu, büyük Yunan filozofu Aristoteles’in kurduğu felsefe okulun adıdır. Bu okulun öğrencilerine ya da temsilcilerine ise Peripatetikler denilmiştir. Okul ayrıca, Lykeion olarak da tanınmaktadır ve bu adı, Apollon Lykeion Tapınağı’nın yanında kurulduğu için almıştı.

Bu okula, kurulduğu kentin adına saygı olarak öncelikle Lykeion adı verilmişse de okul daha sonradan Peripatos Okulu adını almıştır. Lykeion, günümüzde kullanılan “Lise” kelimesinin de kökenini oluşturmaktadır. Peripatetiklerin okulunun Peripatos Okulu adını alması ise okuldaki derslerin ve bilimsel tartışmaların, okulun gölgeli ve ağaçlık yollarında gezinerek, dolaşarak yapılmasından kaynaklanmaktadır.

Peripatetikler, ayrıca Antik Yunan düşüncesinde ​​Aristoteles’in yorumcusu olarak varlığını sürdüren isimlere; İslam felsefesi çerçevesinde yoğunluklu olarak Aristoteles felsefesi üzerinde çalışan filozoflara ve düşünce adamlarına; Orta Çağ Avrupa’sında ise özellikle 13. yüzyıl ve 14. yüzyıl sonrasında oluşan Aristoteles etkisiyle felsefelerine yön veren filozoflara verilen bir addır.

Aristoteles’in ölümünden sonra da eğitim ve öğretime devam eden Peripatos Okulu, Platon’un Akademia‘sı gibi, yüzyıllarca varlığını sürdürmüştür.

Aristoteles, Yunan bilim ve felsefesinin gelişiminde bir dönüm noktasıdır. Bu bağlamda, çeşitli yöndeki çalışmaları sayesinde Peripatos Okulu, özellikle “bilim dalları” alanında yapılan araştırmaların temelini oluşturmuştur.

Lykeion
Peripatos Okulu’nda Peripatetiklerin ders anlatıp gördükleri Lykeion ve yürüyüş yolları görülmektedir.

Aristoteles’e gelinceye kadar bilim ve felsefe birbiriyle kaynaşmış durumdaydı. Aristoteles ile birlikte bağımsız bilimler, o zamana kadar genel bilim niteliğindeki felsefeden ayrılarak, birer “uzmanlık dalı” şeklinde gelişme göstermiştir. Bu gelişme en yüksek noktasına Atina’da değil de İskenderiye’de ulaşmıştır.

İlk Çağ’ın sonlarına doğru İskenderiye bilimsel araştırmaların merkezi olmuştur. O zamanki Mısır hükümdarının yardım ve katkıları sonunda tüm bilimler atılım yaptılar, ancak bu konuda aşırılığa kaçıldı. Uzmanlıkta o denli uç noktalara gidilmiştir ki sonunda “bütün” gözden kaçırılmıştır. Bunun ardından da bir sürü önemsiz ayrıntı, dönemin bilimsel çalışmalarına ket vurmuştur.

PERİPATETİKLERİN BAŞKANLARI

Aristoteles’in on iki yıl boyunca başöğreticiliğini, başkanlığını ve yöneticiliğini yaptığı Lykeion’daki dersler genellikle mantık, fizik, metafizik, ahlak, siyaset, belagat ve şiir gibi konular üzerinde gerçekleşmiştir.

Aristoteles’in ölümünden sonra Peripatetik Okul’un başına sırasıyla Theophrastos, Straton, Lykon, Ariston, Kritolaos, Diodoros, Erimneos ve Andronikos gibi filozoflar geçmiş ve kendi felsefe geleneklerini sürdürmüşlerdir.

PERİPATETİK FİLOZOFLAR

Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf “Felsefeye Giriş” ve 3. Sınıf “Çağdaş Felsefe Tarihi” Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı, Ernst von Aster’in Ders Notları

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*