Edimsel Koşullanmada Sönme ve Kendiliğinden Geri Gelme

Edimsel koşullamada organizmanın edimsel davranışını pekiştirmeyi bırakırsanız, davranışı söndürmüş olursunuz. Örneğin bir yiyecek almak için bir plakayı gagalamayı öğrenmiş güvercine yiyecek vermeyi bırakırsanız, güvercin bir süre sonra artık plakayı gagalamayacaktır. Edimsel koşullamada pekiştirmeyi kestiğiniz anda, davranışın hemen söneceği düşünülmemelidir, hatta tam tersine davranış önce kısa bir süre için daha çok artabilir, ancak daha sonra söner. Örneğin içecek makinesine bozuk para attığınızda makine içeceğimizi vermezse hemen vazgeçmeyiz, tam aksine içeceği almak için ısrar eder, makineye vururuz. Ama sonra çabalarımız sonuç vermeyince pes ederiz ve uğraşmayı bırakırız.

Edimsel koşullamada da klasik koşullamada olduğu gibi sönen davranış bir süre sonra kendiliğinden geri gelebilir. Sönmeden bir süre sonra tekrar aynı kafese konan güvercin plakayı yine gagalayacaktır. Ancak yiyecek verilerek, plakayı gagalama ile yiyecek alma arasındaki bağ tekrar hatırlatılmazsa kendiliğinden geri gelen tepki uzun süre devam etmeyecek, ortadan kaybolacaktır.

Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf “Psikolojiye Giriş” ve 2. Sınıf “Deneysel Psikoloji”, 4. Sınıf “Sosyal Psikoloji” Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Psikoloji Ders Kitapları ve MEB Liseler İçin Psikoloji Dersi Ders Kitapları

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*