Alexander Herzen Kimdir?

Alexander Herzen Kimdir?
Alexander Herzen Kimdir?

Tam adıyla Aleksandr Ivanovich Herzen, Rus asıllı filozof, gazeteci ve yazardır. Yapıtlarında “İskander” takma adını kullanmıştır. Narodizm adıyla bilinen ilk devrimci hareketin kurucusudur.

ALEKSANDR HERZEN’İN HAYATI

Zengin bir toprak sahibi ve bir Rus soylusu olan Ivan Yakovlev ve Alman bir Protestan olan ve çocuk bakıcılığı işi yapan Stuttgartlı Henriette Wilhelmina Luisa Haag’ın evlilik dışı çocuğu olarak 1812’de Moskova’da doğmuştur. Herzen 1847’de Rus Çarlık yönetiminin baskılarından dolayı bir daha geri dönmemek üzere Rusya’dan ayrılmış ve Paris’e yerleşmiştir.

1848 devrimlerine tanık olan, Avrupa devrimciliğinin başkenti Paris’te ve İtalya’da sürgünken 1850’lerde Giuseppe Mazzini ile yazışan Herzen, Londra’daki Rus sürgünlerin lideri konumundadır.

Üniversitedeyken sosyalist ve şair olan Nikolay Platinovic Ogarev ile tanışmış ve böylece sosyalist anlayışın etkisi altına girmiştir.

Sahip olduğu sosyalist fikirlerden dolayı Ogarev ile birlikte sürgüne gönderilir. Moskova’ya yeniden döndükten sonra felsefi denemesi (Bilimde Heves -1843), doğa bilimleri üzerine inceleme kitabı (Doğanın incelenmesi üzerine mektuplar – 1845) , ve siyasal-toplumsal içerikli romanı (Kabahat Kimde? – 1846) adlı eserlerini yayınladı. “Kabahat Kimde?” adlı romanında geçmişin kalıbında donakalmış ve baskıcı bir toplumun acı çeken, sorumsuz insanlarını anlattı.

ALEKSANDR HERZEN’İN SİYASAL KİŞİLİĞİ

Marx’ın liberal ve ihtiraslı biri olarak tanımladığı Herzen’i sevmediği, kendisiyle görüşmediği kaydediliyor.Ancak Herzen kendisini Avrupa hayranlığından çok, akıldan ve özgürlükten yana bir tercihi olduğunu ifade ediyordu. 1852’de Londra’ya yerleşen ve kendisi de bir Rus olan Bakunin ile çalışır. Burada gizlilik ilkesiyle çalışmalarına ağırlık verir. Gizlice dağıtılan Kolokol (Çan) adlı dergiyi kurarak sürgündeki Rusları Çarlık Rejimine karşı mücadeleye çağırıyordu.Çarlık İktidarının kokuşmuşluğunu öne çıkaran bu dergi Ruslar arasında siyasal bilincin yerleşmesinde önemli etkilerde bulundu.

Herzen’in genç nesil Rus sürgünlerine yakın olmak için karargahını Cenevre’ye taşıma kararı verdiği 1865’te ondan kopar ve İtalya’ya gider. Gitmeden evvel Marx’la yeniden arkadaşlık kurar ve İtalya’da Birinci Enternasyonal için çalışma yapmak konusunda onunla anlaşır. Ama orada kendisini komploculuğa verdiği söylenmektedir. Bu sıralarda ilkin merkezi Cenevre’de bulunan Barış ve Özgürlük Ligası adında uluslararası bir örgütlenmeya katılır. Az sonra bu Liga’nın sol kanadı ile birlikte ayrılır ve Uluslararası Sosyalist Demokrasi İttifakı (veya Sosyalist İttifak) adı altında Birinci Enternasyonal’e katılmak için başvurur. Sonunda 1869’daki Basle Kongresi’nden itibaren Birinci Enternasyonal’e kabul edilir. Bu tarihten itibaren bu kez de kendi görüşlerini hayata geçirmek için İsviçre, Fransa, İspanya ve Avrupa ülkelerindeki Rus sürgünlerin desteği ve kendine özgü yöntemlerle Birinci Enternasyonal’in yönetimini ele geçirmeyi, ona kendi ilkelerini (programını) ve kafasındaki örgüt biçimini (örgütlenmede federasyon ilkesi adı altında savunulan başına buyrukluğu) benimsetmeyi kafasına koyar, tam bir eylem ve girişim özgürlüğü adına Enternasyonalin ulusal seksiyonlarında bölünmelere neden olur.

Avrupa’da düş kırıklığına uğrayan Herzen, umutlarını Rusya’daki devrimci harekete bağladı. Yani sosyalizmin geleceği ona göre Rusya’daydı.

Herzen, tarihsel belirlenimciliğe inanmıyordu. Umutlarını daha çok oluşun yaratıcı gücüne bağlıyordu. Batıcılığa olan zaafına rağmen , Rus köylü geleneğine inancını koruyordu. Köy topluluğunu tarıma dayalı sosyalizmin temeli olarak görüyor ve bu topluluğu Rusya açısından korunması ve geliştirilmesi gereken bir kurum olarak değerlendiriyordu.

Hazırlayan: Sosyolog Ömer Yıldırım

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*