|
Aabye Kierkegaard
Kimdir? (1813 - 1855)
Soren Aabye Kierkegaard Türkçe telaffuz önerisi: (Sörın Kirkıgor)
(1813-1855), Danimarkalı filozof ve teologdur.
Hayatı
Kierkegaard dindar babasının etkisiyle din eğitimi alarak ve katı bir
dinsel atmosfer içinde yetişti.Tüm yaşamında bu çocukluğun etkisi
görülür.Kendisi de dinsel düşünceleri olan birisi olmakla birlikte
sürekli din adamlarıyla, kurumlarıyla ve düşünceleriyle çatışma halinde
oldu. Mevcut Hıristiyanlığın yozlaşmış olduğunu ileri sürdü ve
Hıristiyan inancının tamamen yenilenmesine yönelik eleştiriler
geliştirdi. Kierkegaard, din ve tanrıyı tamamen bireysel bir konu olarak
değerlendirdi. Bu yönde giderek sistematik felsefenin bireyi göz ardı
eden bütüncüllüğünü de reddetti. Felsefesinde bireyi merkeze aldı.
Felsefesi
Kierkegaard, var oluşçuluğun öncülerinden sayılır. Var oluşçu felsefe
bir bakıma her var oluşçu filozofta kendine özgü bir nitelik kazanarak
ayrıca tanımlanır, ancak bilinen genel nitelikleri ve felsefi özgüllüğü
açısından var oluşçuluğun kurucu isimlerinin başında Kierkegaard
sayılmaktadır. Kierkegaard'ın belli bir felsefi sistematik
geliştirmediği doğru olmakla birlikte (Kierkegaard bu anlamda Nietzsche
gibi bağımsız ve dizgesiz filozoflardandır), kullandığı kavramlar ve
felsefe yapma tarzı sonradan var oluşçu felsefelerde görülen nitelikleri
barındırır. Kierkegaard'ın itiraz ettiği ve sürekli eleştirdiği filozof
Hegel'dir. Hegel'in rasyonalist ve sitematik felsefesi Kierkegaard için
kabul edilemezdir.Kierkegaard'ın Hegel'den daha çok asıl olarak
Hegelcilik'i hedeflediği söylenebilir. Var oluşçu felsefelerde görülen
kavramların çoğunluğu öncül olarak Kierkegaard'da görülür: saçma,
bunaltı, korku ve kaygı. Kierkegaard'ın felsefi sorunsalı bir bakıma
mevcut Hıristiyanlık içinde ve hatta karşısında nasıl iyi bir Hıristiyan
olunacağı noktasına da bağlıdır. Kierkegaard, felsefe tarihinin soyut
mantıksal kurgularla geliştiğini ve bu nedenle bireyi, bireyin gerçek
yaşamını gözden kaçırdığını düşünür. Ona göre var oluş, somut ve öznel
insanın yaşamıdır. Bu nedenle felsefe somut düşünmeye, yani var oluşa
yönelmelidir.
Kierkegaard'dan Seçme Sözler
- Kadının erkekten daha duyusal olduğunu, onun vücut yapısı bile
gösteriyor.
- Çünkü ebediyen vazgeçmiş olan kendi kendine yeter.
- An, zamanın ve ebediyetin birbirini dokundukları bir belirsizlik.
- Benim için hakiki olan bir hakikat bulmalıyım. Yaşayıp uğruna ölmek
isteyeceğim bir fikir.
- Bir kızı baştan çıkarmak bir şey değil, ama baştan çıkarılmaya değen
bir kız bulursan şanslısın.
- Felsefenin dediği doğru. Hayat geriye doğru anlaşılır. Ama burada bu
cümleyi unutuyoruz: İleri doğru yaşanmalı!
- Süpürün beni. Son sözleri - 11. Kasım 1855
- Evlen! Pişman olacaksın. Evlenme... Yine pişman olacaksın.
- Akıl azaldığı oranda kaygı da azalır.
- Canı sıkılan herkes değişim istiyor.
- Nedir bir şair? İç çekmelerini ve çığlıklarını güzel bir müziğe
dönüştüren dudaklara sahip olan, fakat ruhunda gizli acılar barındıran
mutsuz bir insan.
- Neler gelecek? Gelecek ne getirecek? Bilmiyorum, hiç bir tahminim de
yok. Bir örümcek sabit bir noktadan nedenlerden dolayı sonuçlara doğru
düşerken önünde hep boş bir mekan vardır ve hiç bir yere tutunamaz, her
ne kadar çırpınsa bile. Ben de kendimi öyle hissediyorum; önümde hep boş
mekan; ileri doğru sonuçlara doğru yol almamı sağlayan arkamda kalmış
nedenler var. Bu hayat korkunç, dayanılacak gibi değil.
- Her kötülüğün başı can sıkıntısıdır.
- Aslında avarelik hiç de kötülüklerin anası değildir, tam tersi,
neredeyse tanrısal bir hayattır, yeter ki can sıkıntısına kapılma.
- Büyüklük şu ya da bu olmak değil, kendin olmaktır.
- Karşılaştırma eylemi mutluluğun terki ve memnuniyetsizliğin
başlangıcıdır.
- Nefret, başarısızlığa uğramış sevgidir.
- Bir erkek hiçbir zaman bir kadın kadar acımasız olamaz.
- Bütün düşüncenin en yüksek çatışkısı, düşüncenin, düşünemeyeceği bir
şey bulma çabasıdır.
Ayrıca Lütfen Bakınız:
Aabye Kierkegaard Kimdir? 2
|