William McDougall Kimdir?

İngiliz psikologdur.



22 Haziran 1871’de İngiltere’de Lancashire’da Chadderton’da doğdu, 28 Kasım 1938’de ABD’nin Kuzey Carolina Eyaleti’nde Durham’da öldü. Bir kimya fabrikatörünün oğluydu. İlk ve ortaöğrenimini İngiltere’de ve Almanya’da tamamladıktan sonra, Manchester ve Cambridge üniversitelerinde biyoloji öğrenimi gördü. 1897’de Londra’da St.Thomas Has-tanesi’nde çalışırken psikolog William James’in yapıtlarından etkilenerek psikoloji okumaya karar verdi. Cambridge Üniversitesi’ne bağlı St.John’s College’da psikoloji dalında doktora çalışmalarına başladı.

1899’da Avustralya ile Yeni Gine arasındaki Torres Boğazı’na yapılan bir antropolojik araştırma gezisine katıldı. Gezi sırasında yöredeki yerlilere psikolojik testler uyguladı. Daha sonra Almanya’da Göttingen Üniversitesi’nde renk algılaması üzerine araştırmalar yaptı. 1901’de asistan olarak Londra’daki University College’ın psikolojik araştırma laboratu-varına girdi. 1904’te Oxford Üniversitesi’nde okutmanlık yapmaya başladıktan sonra 1905’te Physiolo-gical Psychology (“Fizyolojik Psikoloji”) adlı kitabını yayımladı. Kitabında “ruh”un eter benzeri bir yapı olduğunu, bu yapıyı sinirsel etkinliğin harekete geçirdiğini savundu. 1911’de kalıtım, evrim, bellek ve öğrenme, parapsikoloji gibi konuları ele aldığı ünlü kitabı Body and Mind: A History and Defence of Animism’i (“Beden ve Zihin: Animizmin Tarihi ve Savunması”) yayımladı. I.Dünya Savaşı sırasında orduda görev yaparken, savaşın yol açtığı bir ruhsal çöküntü türü olan ve shell-shock adı verilen bir histeri biçimi üzerinde çalışmalar yaptı. 1920’de ABD’ye giden McDougall, aynı yıl Harvard Üniversitesi’nde, 1927’de de Durham’daki Duke Üniversitesi’nde psikoloji profesörü oldu.



McDougall bilinçli ya da bilinçsiz tüm davranışların amaçlı oldukları ve bir ereğe doğru yöneldikleri savına dayanan amaçlılık (hormic) psikolojisine katkıları, ereksel biyolojik enerjinin yönlendirdiği kalıtımsal içgüdülerden ve duygulardan oluşmuş kişilik anlayışı ve bireylerin etkileşmesiyle ortaya çıkan ve grubun psikolojik davranışını yönlendiren “grup zihni” kavramıyla, psikoloji tarihinde özgün bir yer edinmiştir. Yazılarıyla ve etkili polemikleriyle, birçok psikologun biyolojik ve toplumsal psikolojiyi önemsemesinde ve bu alanlarda çalışmaya yönelmesinde etkili olmuştur.

William McDougall, "davranışın içgüdü teorisi" ile tanınmaktadır. Bundan ayrı olarak McDougall'ın "Introduction of Social Pyscholog" (Sosyal Psikolojiye Giriş) isimli kitabı da 14 baskı yaparak ün kazanmış ve McDougall'ın tanınmasına katkı sağlamıştır.



McDougall, iradenin özgürlüğü, Cermenlerin üstünlüğü ve ruhsal araştırmalar gibi fazla popüler olmayan konuların sıkı bir savunucusu ve bu görüşleri nedeniyle de Amerikan basınının sık sık hedefi durumundaydı.

McDougall psikologlar tarafından psikoloji dünyasında kabul görmeye başladıktan sonra 1920'li yıllarda davranışçı psikolojiye yönlendirdiği yoğun eleştirileri sebebiyle psikoloji toplulukları tarafından yoğun bir şekilde yerilmiştir. Öyle ki McDougall 1938 yılında ölünce Psikolog Knight Dunlop: "Nihayet öldü! Bu, kuşkusuz psikoloji için çok iyi olmuştur." demiştir. (Smith'ten alıntıdır; 1989, s. 446)

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 2., 3., 4. Sınıf "Felsefe Tarihi" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı