Basit Önerme Nedir?

Tek yargı bildiren, özne, yüklem ve bağdan oluşan önermeye basit önerme denir.



Örneğin, "Futbolcular sahadadır." önermesi tek bir yargı bildirmektedir. Bu tip önermelerde bağlaç kaldırıldığı zaman sadece iki terim kalır. Örnek önermemizde "dır" bağı kaldırıldığında geriye "futbolcu" ve "saha" terimleri kalır.

Bunlara yüklemli ya da kategorik önermeler de denilir.

Basit önermeler bazı durumlarda karmaşık yapıda olabilir. Özne ya da yüklemin, veya her ikisinin birden açıklayıcı bilgilerle zenginleştiği basit önermeler bu türden önermelerdir ve bunlara karmaşık önerme adı verilir. “Tarih boyunca insanların ilgisini çeken uzay, meraklı insanlar tarafından fethedilmiştir.” cümlesi bir basit önermedir; fakat aynı zamanda karmaşık önermedir de.



Bir başka örnekle açıklamak gerekirse, "Sürüngenlerden olan yılan, kış uykusuna yatan bir hayvandır." önermesinde "yılan" özne, "hayvan" yüklemdir. "Yılan bir hayvandır." önermesi tek bir yargı bildirir. Karmaşık önerme ile bileşik önermeyi ayırt etmek için, yargı sayısına bakmak yeterlidir.

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 3. Sınıf "Klasik Mantık" ve "Modern Mantık" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM)