Tikel Evetleme Önermesinin Çözümleme Kuralı

p V q gibi bir tikel evetleme önermesinin doğru olabilmesi p ya da q önermelerinden en az birinin doğru olması ile mümkündür. Dolayısıyla, tikel evetleme önermesinin doğru değer alması için ya p’nin ya da q’nun doğru olması gerekir. Bu durumu göstermek için çatal açma kuralı uygulanır. Çatal açma kuralında birinci bileşen çatalın sol tarafına, ikinci bileşen çatalın sağ tarafına yazılır. Çözümlemeye başlarken çözümlenecek önermenin başına adım numarası yazılır. Aynı numara çatalın ortasına kaynak numarası olarak yazılır. Bu açıklamaları uygulamalı olarak aşağıdaki örneklerde görebilirsiniz.





Aşağıdaki örneği de inceleyiniz.



Yukarıdaki örnekte göreceğini gibi p önermesi ile (p V q) önermesini birbirine bağlayan eklem, "veya" (V) eklemidir ve bu da önermenin tikel evetlemenin çözümleme kuralına göre çözümleneceğini göstermektedir. Çözümleme için çatal açma kuralı uygulanmıştır ve çatalın ortasına ilk işlem olarak 1 numarası verilmiştir. Çatalın soluna, önermenin ana ekleminin solundaki p önermesi, sağına ise ana eklemin sağında bulunan (p V q) önermesi yazılmış, aynı işlem diğer basamaklarda da uygulanmıştır.



Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 3. Sınıf "Klasik Mantık" ve "Modern Mantık" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM)