|
Algı Nedir?
ALGI: (Os. İdrak, Şuur, Teferrüs, Fr. Perception, Al. Perception,
Wahrnehmung, Empfindung, Erfassung, İng. Perception, İt. Percepzione)
Nesnel dünyayı duyular yoluyla öznel bilince aktarma.
1. Etimoloji: Algı terimi, dilimizde de, Batı dillerinde de
olduğu gibi almak kökünden türetilmiştir. Batı dillerindeki perception
terimi, Hint-Avrupa dil grubunun almak anlamındaki kap kökünden gelir,
ilkin Latinceye aynı anlamda capere sözcüğüyle geçmiştir.
2. Felsefe: Algı, dış dünyanın duyumlarla gelen imgesinin
bilinçte gerçekleşen tasarımıdır. Nesneler duyu örgenlerini etkiler. Bu
etki bilince aktarılır. Ne var ki algı, arı duyumlardan, ansal bir
işlevi gerektirmesiyle ayrılır. Örneğin görme duyumuz, her iki gözümüzde
ve çeşitli planlarda beliren iki ağaç imgesi getirir. Bu iki ağaç imgesi
ansal bir işlevle tekleşir. Tekleşen bu imgeye, bellekte biriken esli
algılardan gerekli olanlar da çağrışım yoluyla eklenkikten sonra ağaç
algısı gerçekleşmiş olur. Özellikle görme, işitme ve dokunma duyuları
insanın bilincine kavram ve düşünce yapımı için algısal gereçler
taşırlar. Algı işlemini tarihsel süreçte duyumcular aşırı bir savla
sadece duyuların, uscular da aynı aşırılıkta başka bir savla sadece usun
ürünü saymışlardır. Oysa algı duyusal-ansal bir işlevdir. Alman düşünürü
Leibniz'e göre de algı, bilinçdışı bir işlevdir. Algı, gerçek anlamında,
öznenin, kendisinin dışında olanı alması demektir. Bununla beraber
ruhbilimciler ruhsal edimlerle ilgili olarak, dış algı'ya karşı bir de
iç algı'nın sözünü ederler. Felsefede algı terimi üç anlamda kullanılır
: Algılama gücü, algı işlevi, algı olgusu.
3. Ruhbilim: Ruhbilimde bir deneğin belli bir süreden birbirinden
ayırdedilebilen tepkiler gösterebildiği çevrenin tümüne algı alanı (Fr.
Champ de perception), algının beyinde gerçekleştiği süreye algı süresi (Fr.
Temps de perception), algının parçaları arasındaki ilişkilerden oluşan
yapıya algısal yapı (Fr. Structure perceptionelle), çeşitli nesnelerin
bir bütün olarak ya da bir nesnenin özelliklerine ayrılmaksızın
algılanmasına algısal birlik (Fr. Unite perceptionelle), duyularla gelen
algısal gereçlerin bütünlenmesine ve anlamlandırılmasına algılaştırma
(İng. Perceptualisation), ses iletiminin bozulmasından doğan sağırlığa
algılama sağırlığı (Ing. Perception deafness), algılayarak öğrenmeye
algısal öğrenme (Ing. Perceptual learning), belli bir örneğe uygun
olarak algılama eğilimine algısal kurgu (Ing. Perceptual set), denir.
Bk. Duyu, Duyum, Bilinç, Algıcılık, Algılanır, Algılanmaz, Algın, Algı
Karşıklığı, Algı Işığı.
< Felsefe
Sözlüğü "A"
Dizinine Geri Git
< Felsefe
Sözlüğü
Dizinine Geri Git
> Bu sayfaya ilişkin etiketler:
Algı
nedir, algı ne demektir,
algı ne anlama gelir,
algı tanımı
nedir, algı anlamı nedir,
algı ne demektir,
algı nedir,
algı ne
anlama gelir, algı tanımı,
algı felsefe,
algı kavramı,
algı
kavramı nedir, algı terimi nedir,
algı ne demektir,
algı nedir |
|