|
Numenios
Kimdir?
(M.S. II. yüzyıl)
Yunan filozofudur.
Platoncu idealizmden Hellen, Pers ve Yahudi düşünce sistemlerinin Yeni
Platoncu sentezine geçişte önemli rol oynamış, özellikle sonul varlık ya
da Tanrı kavramı ve onun maddi dünya ile ilişkileri üzerinde durmuştur.
Platoncu düşüncenin kökenini Doğu düşüncesinde aradı; Hinduizm'deki ruh
göçü, Yahudilikteki mutlak tek tanrı ve tanrısal işlevlerin üçlü yapısı,
gnostik ve hermetik kültürlerdeki içkin dualizm öğretileriyle bağlantı
kurdu. Eski Sami dinlerinin Yunan düşüncesini etkilediğini gözlemleyerek
Platon'u "Musa'yı Atinalılaştıran" biri olarak andı.
İlkel ilahiyat biçimleri üzerindeki araştırmaları, sonraları Rönesans
hümanistlerinin ilgisini çekti. Numenios'un düşüncesinin temelinde
dualistik bir sonsuz tanrı ile sonsuz madde karşıtlığı yer alır.
Numenios'un görüşlerinin M.S. III. yüzyılda başlıca temsilcisi Plotinos
olan Yeni Platonculuğun gelişimini etkilediği kabul edilir. Peri tes ton
Akademaikon pros Platona diastaseos (Platon ile Akademiacılar Arasındaki
Farklılıklar Üzerine), Peri ton para Platoni aporrheton (Platon'un Gizli
Öğretileri Üzerine), Peri tagathou (İyi Üzerine) ve Peri aphtharsia
psykhes (Ruhun Yok Edilemezliği Üzerine) adlı incelemelerinden günümüze
bazı bölümler kalmıştır.
|
