|
Robert Anson Heinlein
Kimdir?
Robert Anson Heinlein (7 Temmuz 1907 – 8 Mayıs 1988), ABD'li roman ve
bilim kurgu yazarıydı. Sıklıkla "bilim kurgu yazarlarının duayeni"
olarak tanımlanan Heinlein, sert bilim kurgu türünün en popüler, etkili
ve tartışılan yazarlarındandı. Bilim kurgu eserlerinde bilim ve
mühendislik bakımından akla yatkınlık ölçütlerinin yükselmesini ve türün
edebi kalitesinin artmasını sağladı. 1940'larda, The Saturday Evening
Post gibi genelde ana akım eserler yayımlayan dergilere yalın bilim
kurgu eserleriyle sızmayı başaran ilk yazar oldu. Çağdaş kitle pazarlama
döneminde, roman boyutunda çoksatar bilim kurgu eserleri veren ilk
yazarlardan biriydi. Heinlein, Isaac Asimov ve Arthur C. Clarke uzun
yıllar boyunca "bilim kurgunun büyük üçlüsü" olarak anıldı.
Heinlein'ın ürettiği bilim kurgu eserlerinde sıklıkla kullanılan bazı
sosyal temalar mevcuttu: bireysel özgürlüğün ve özgüvenin önemi,
bireylerin topluma karşı görevleri, örgütlenmiş dinin kültür ve hükümet
üzerindeki etkisi, toplumun genel görüşlerine uymayan düşüncelerin
toplum tarafından bastırılması vb. Ayrıca fiziksel ve duygusal aşk
arasındaki ilişki, sıradışı ailevi ilişkiler ve uzay yolculuğunun
kültürel uygulamalar üzerindeki etkisi gibi konuları ele aldı. Bu
konuları yerleşmiş fikirlere aykırı biçimde ele alması, eserlerinin çok
farklı şekillerde algılanmasına ve hatta kimi zaman birbiriyle çelişkili
olduklarının öne sürülmesine sebep oldu. Örneğin 1959 tarihli Yıldız
Gemisi Askerleri romanı militarizmin, hatta bir yere kadar faşizmin
savunusu olarak değerlendirildi. Oysa romanda safi militarist düşüncenin
değişmezliği ve aptallığına ilişkin pek çok bölüm vardı. Öte yandan 1961
tarihli Stranger in a Strange Land romanı Heinlein'ın beklenmedik
şekilde cinsel devrimin ve karşı-kültür hareketinin öncüsü olarak
değerlendirilmesine, poliamori ya da sorumlu poligami kavramlarını
popülerleştiren kişi sayılmasına yol açtı.
Heinlein romanlarıyla dört defa Hugo Ödülü kazandı. Yayınlanmalarından
elli yıl sonra üç romanı daha, geçmişte ödül verilmemiş yıllar için
geriye dönük verilen "Retro Hugo" ödülüne değer görüldü. Ayrıca Heinlein,
Science Fiction Writers of America'nın hayat boyu başarı alanında
verdiği Büyük Usta Ödülü'nün de ilk sahibi oldu.
Ölümünden sonra eşi Virginia Heinlein yazarın mektuplarını ve notlarını
bir araya getirerek bir tür otobiyografik kariyer değerlendirmesi
hazırladı. Bu çalışma 1989'da Grumbles from the Grave adıyla yayınlandı.
Heinlein'ın eserlerinde kullandığı "grok", "TANSTAAFL" ve "waldo" gibi
bazı terim ve kelimeler daha sonra İngilizce dilinin birer parçası
haline geldi.
İlk hikayesi "Hayat-Çizgisi" 1939 yılında yayınlanmıştır.
|
