|
Thomas More
Kimdir?
Thomas More, (7 Şubat 1478 - 6 Temmuz 1535) İngiliz yazar, devlet adamı
ve hukukçu. Yaşamında önde gelen bir hümanist bilgin ünvanına kavuşup
bir çok kamu görevi üstlendi. Eseri Ütopya ile edebiyatta yeni bir nesil
yarattı. 1516’da yazdığı Ütopya’da ideal hayali bir ada ülkenin siyasi
sistemini tarif ediyordu. More’un Kral Henry VIII’in İngiliz kilisesinin
başına geçme niyetine ilke olarak karşı çıkması, kendi siyasi
kariyerinin sonunu hazırlayıp hain olarak idam edilmesine sebep oldu.
Ölümünden 400 yıl sonra, 1935’de Papa Pius XI tarafından aziz ilan
edildi. .
7 Şubat 1478'de, Londra'da doğmuştur. Babası dönemin önemli bir yargıcı
olan Sir John More'dur. Eğitim için Oxford Üniversitesi'ne girdi.
Oxford'da geçirdiği 2 yılda yazmaya başladı. Antik Yunan ve Latin
edebiyatına ilgisi de bu dönemde oldu. Daha sonra Londra'ya geri döndü
ve 1496 yılında hukuk öğrenimi görmeye başladı. 1501 yılında avukat
oldu. Hukuk öğrenimi gördüğü yıllarda manastır yaşamı yaşamakta ve bir
rahip olmak isteğiyle yanıp tutuşmaktaydı. Yine de zamanla bu duygusu
söndü ve ruhu ülkesine hizmet etmek isteğiyle doldu. Bunun üzerine 1504
yılında parlementoya girdi. Bu sıralarda ünlü Hollandalı yazar Erasmus
ile olan arkadaşlığı iyice gelişti ve Erasmus 1509'da basılan ünlü eseri
Encomium Moriae`yi (Deliliğe Övgü) Thomas More'a adadı. 1517'de Kral'ın
hizmetine girdi. Giriştiği başarılı bir diplomatik görev ardından
şövalye unvanı verildi ve yardımcı veznedar ilan edildi. Kralın kişisel
danışmanı olarak kariyeri parlamaya devam etti. 1525'de Lancaster
Düklüğü'nün bakanı oldu. Kral Henry VIII'in evlilikleriyle ilgili
konularda ona yeterince yardım edemeyen Lordlar Kamarası başkanı
Kardinal Wolsey'i istifaya zorladıktan sonra yerine Thomas More'u
Lordlar Kamarası başkanı ilan etti. Başlarda Kralın düşüncelerini
paylaşan More, zamanla Kralın protestanlığa olan artan ilgisi ve
kiliseye olan negatif düşüncelerinden rahatsız oldu. Kişisel olarak
protestanlığı sevmiyor ve doğru bulmuyor, dönemin katolik kilisesini
benimsiyor ve önemsiyordu. Protestanlığı eleştiren kitaplarıyla Kral ile
olan ilişkisini gerdikten sonra 1531'de Krala bağlılık yemini etmeyi
reddetti. Daha sonra hastalığı bahane ederek 1532'de görevlerinden
ayrıldı. 1533'de Anne Boleyn'in İngiltere Kraliçesi olarak ilan edildiği
taç giydirme törenine katılmayı reddedince şimşekleri üzerine çekti.
Yalan davalar ve dedikodular başladı. Parlementonun Anne Boleyn'i
İngiltere'nin kraliçesi olarak ilan edebileceğini kabul etmesine rağmen,
bağlılık yemini etmeyi reddetti zira bu Papa'ya karşı bir davranış
olurdu. Bu yüzden tutuklandı. Daha sonraları Kralı kilisenin başkanı
olarak görmediği yönünde bir yalan da önüne işlemiş olduğu bir suç
olarak getirildi. Ölüm cezasına çarptırıldı. 6 Temmuz 1535'de idam
edildi.
Başlıca Eserleri
- Kral III Richard'ın Tarihi (1513-1518)
- Ütopya (1516)
- Tyndals'ın Yanıtlarına Tekzip (1532)
- Savunma (1533)
- Fatih (1533)
|
