John Wycliffe Kimdir?

John Wycliffe (Con Wiklif) 1320 ila 1384 yılları arasında yaşamış olan bir İngiliz Skolastik filozofudur. İlahiyatçı ve reformcu yönü ile de tanımlanmaktadır.



Oxford’da dersler veren Wycliffe, 14. yüzyılda Roma Katolik Kilisesi içinde, önemli bir muhalif olarak ön plana çıkmıştır. İsminin değişik yazımlarına, kaynaklarda Wyclif, Wycliff, Wiclef, Wicliffe, Wickliffe olarak da rastlanabilir.

Wycliff, rahip sınıfının ayrıcalıklarını eleştiren bir ilahiyatçıdır. O, rahiplerin sahip oldukları ayrıcalıkları, rahip sınıfının İngiltere’de güçlü olmasının temel sebebi olarak görmektedir. Yerel kiliselerin dini ayinlerdeki lüksünü ve tantanasını eleştiren Wycliffe, bu ayinlerin daha iyi anlaşılabilmesi ve yapılan yanlışların görülebilmesi için Kutsal Kitap’ın konuşma diline tercüme edilmesi taraftarıdır. 1382 senesinde Vulgata’yı esas alarak zamanının konuşma dili olan Orta İngilizceyle, günümüzde Wycliffe’in Kutsal Kitabı olarak bilinen tercümeyi yapmıştır. Yeni Ahit’i kendisinin, Eski Ahit’i ise çalışma arkadaşlarının tercüme ettiği tahmin edilmektedir. Tercüme 1384 senesinde tamamlanmış görünmektedir. 1388 ve 1395’te Wycliff’in asistanı John Purvey tercümenin güncellenmiş versiyonlarını hazırlamıştır.



Wycliffe’in takipçileri Homurtucular (Lollards) olarak bilinmektedir. Bunlar cebrîlik, tasvir karşıtlığı (ikonoklazm) ve papakralcılığı savunmuşlardır. Buna mukabil, azizlerin ululanmasına, sakramentlere, ölü ayinlerine, transubstansiasyona, ruhbanlık geleneğine ve Papalık kurumuna da karşı durmuşlardır.

16. yüzyıldan başlayarak Homurtucular Hareketi, Protestan Reformu’nun tetikleyicisi olarak görülmektedir. Bu görüşte olanlar için, Wycliffe, skolastik çağın akşam yıldızı, İngiliz reformasyonunun ise sabah yıldızı konumundadır. Wycliffe’in Latince yazıları, Çek reformcu Jan Hus’un öğretilerini ve felsefesini derinden etkilemiştir. Onun 1415’te idamı, Husçu Savaşlarını başlatmıştır.

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM’ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf “Felsefeye Giriş” ve 2., 3., 4. Sınıf “Felsefe Tarihi” Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı