Mantık

Tikel Evetleme Eklemi: Veya

Günlük dilde “veya”, “ya da”, “ya…ya” gibi sözcüklerle ifade ettiğimiz ekleme tikel evetleme eklemi denir. Kısaca, iki basit önermenin “veya” (V) eklemiyle birleştirilmesinden oluşmuş bileşik önermeye tikel evetleme önermesi adı verilir. Tikel evetleme ekleminin doğru olması için bileşenlerinden birinin doğru olması gerekli ve yeterlidir. Örneğin, “İnsanlar cezayı […]

Mantık

Tümel Evetleme Eklemi: Ve (Λ)

Günlük dilde konuşurken “ve”, “hem…hem de”, “da…da” gibi sözcüklerle ifade ettiğimiz ekleme, tümel evetleme eklemi adı verilir. Kısaca, iki basit önermenin “ve” (Λ) eklemiyle birleştirilmesinden oluşmuş bileşik önermeye tümel evetleme önermesi adı verilir. Tümel evetleme önermesinde bileşik önermenin doğruluğu, bu bileşik önermeyi oluşturan bütün bileşenlerin aynı […]

Mantık

Değilleme Eklemi, Değil (~)

Olumlu bir ifadeyi olumsuz, olumsuz bir ifadeyi olumlu yapan deyimlere değilleme denir. Değilleme eklemi, “~” sembolü ile gösterilir. Örneğin; “İnsan özgürdür.” önermesini p ile sembolleştirirsek, “İnsan özgür değildir.” önermesi, ~p biçiminde sembolize edilir. Bir önerme doğru ise, değillemesi yanlış; bir önerme yanlış ise, değillemesi doğru […]

Mantık

Önerme Eklemleri ve Doğruluk Çizelgeleri

Önerme eklemleri, basit önermeleri bileşik hâle getiren mantık değişmezleridir. Bu eklemler “ve”, “veya”, “ise”, “ancak ve ancak” ve “değil” sözcükleriyle ifade edilir. Önerme eklemlerinin birinci işlevi bileşik önermeler oluşturmak; ikinci işlevi önermelerin tutarlılık, geçerlilik ve eş değerliliğinin ve […]

Mantık

İki Değerli Mantık Nedir?

A. Önermeler mantığı, birden fazla önerme ve bu önermeleri birleştiren eklemlerin sembolleştirilmesidir. Daha önce, bir yargı belirten ve doğru ya da yanlış olan cümlelere önerme dendiğinden bahsetmiştik. Önermeler basit önerme ve bileşik önerme olmak üzere ikiye ayrılıyordu. Bileşik önermeler birden fazla […]

Mantık

Modern Mantık, Sembolik Mantık Nedir?

Modern mantık, mantık unsurlarını sembollerle ifade eden ve bu sembollerle işlemler yaparak sağlam çıkarımlara ulaşmayı amaçlayan bir disiplindir. Klasik mantık gibi modern mantığın da amacı geçerli çıkarımlara ulaşmaktır. Geçerli çıkarımları geçersiz çıkarımlardan ayırt etme işlemi […]