Mozi (Mo Di) Kimdir? (M.Ö. 470-391)

Asıl adı Mo Di olan fakat Mozi olarak nam salan, M.Ö. 470-391 yılları arasında yaşamış Çinli filozoftur.



Mohizm'in kurucusudur ve bu düşünce akımı içinde Konfüçyüsçülük ve Taoizm'e sert biçimde karşı çıkmıştır.

Konfüçyüs'ün ölümünden hemen sonra dünyaya gelen Mozi, klasik metinden üzerinden geleneksel Çin eğitimi almıştır. Bu eğitim üzerine, özellikle Konfüçyüsçülükte geçen klan ilişkilerinden mantıksal olarak hoşlanmamış ve bu da onu evrensel aşkı aradığı kendi düşünce akımına, Mohizm'e yönlendirmiştir. Mozi, evrensel aşk ile, statülerine ya da bizimle olan ilişkilerine bakmaksızın herkese eşit şekilde davranmamız gerektiğini kast etmektedir. Mohizm olarak bilinen ve tüm hayatı besleyen ve hayatın devamını sağlayan bu felsefenin, özünde iyilikçi ve cennetin yoluyla uyumlu olduğunu düşünmektedir.



Mozi, hareketlerimizde her zaman karşılıklılık olduğuna inanır. Başkalarına, bize davranılmasını istediğimiz biçimde davranırsak, bunun karşılığını iyilik olarak göreceğizdir. Bunu "Biri bana şeftali atarsa ona erikle karşılık veririm." düsturuyla ifade eden Mozi, bu ilkenin yöneticilerce tarafsız olarak herkese uygulandığında, anlaşmazlıkların ve savaşları önleneceğine, aynı ilke herkes tarafından uygulandığında ise toplumun çok daha uyumlu ve dolayısıyla daha üretken olacağına inanır.

Bu görüş, 19. yüzyıl filozoflarının geliştirdiği Faydacılık yaklaşımının ruhuna benzer bir yaklaşım olarak karşımıza çıkar.

Bakınız:

- Mohizm nedir?

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 2., 3., 4. Sınıf "Felsefe Tarihi" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı