Edmund Husserl Fenomenolojisi, Fenomenoloji Nedir?

felsefe Nedir

Husserl’in geliştirdiği fenomenolojinin (görüngübilim) konu edindiği varlık alanını bulmanın yöntemi iki ögeden oluşur. Bunlardan biri indirgeme (Reduktion) öteki düşünme (Reflexion) adını alır. İndirgeme ele alınacak nesneyi yeniden bulmaya ve araştırmanın yolunu belirlemeye yarar. Çünkü bu varlık alanı öteki bilimlerin konusunun dışında kalır. Bu alan ortada ya da verilmiş değildir, bulunması, görülmesi, ortaya çıkarılması gerekir. İndirgeme yöntemi nesneyi bütün deneysel ögelerinden, niteliklerinden ayırmaya yarar.

Husserl bu işlemi “ayraç içine alma” diye niteler. Burada nesnenin biçimi, ağırlığı, boyutları, türü, rengi, bütün görünen özellikleri bir yana atılır, “ayraç içine alınır”. Bu yöntemle biri aşkın, öteki içkin olmak üzere iki türlü öz (Wesen/Essentia) elde edilir. Aşkın özler nesneyi somut gerçekliğinden, “burada”, “şurada” oluşuna bağlı niteliklerden ayırmakla sağlanır. İçkin özler ise daha geniş, daha ileri aşamada bir indirgemeyi gerektirir. Bu işlemde bütün sanat ürünleri, toplum kurumları, soyut varlıklar evreni, hukuk, din, ruhbilim verileri, görüşler gibi varlık türleri, görüngübilimin ilgi alanı dışında kalan ne varsa ayraç içine alınır, yok sayılır. Bu aşamadan sonra, görüngübilimin ilgilendiği, kendine konu edindiği, “salt bilinç alanı” denen varlık katına ulaşılır. Bu alan “bilinç varlığı” adı verilen temel varlıktır, bütün varlığın tabanını oluşturur.

Görüngübilim yönteminin ikinci ögesi olan düşünme (Reflexion) bu varlık alanını inceler. Burada temel varlık olarak “salt ben” bulunur. Bu alanın elde edilmesi için önce indirgeme işlemi uygulanır, sonra ikinci ögeye, düşünmeye geçilir. Bu durum, görüngübilim yöntemini oluşturan, iki ögenin birbiriyle bağlantılı olduğunu, ikincinin, birincisini gerektirdiğini gösterir. Bu gereklilik de “salt bilinç” ile “salt ben”i oluşturan varlık alanlarının birbirine yakınlığından kaynaklanır.

KAYNAKLAR

1) Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi; Anadolu Yayıncılık
2) Filozoflar Ansiklopedisi; Cemil Sena
3) Çağdaş Felsefe; Prof. Dr. Bedia Akarsu

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*