|
Yapısalcılık Nedir?
Alm. Strukturalismus, Fr. structuralisme, İng. structuralism, Lat.
structura = yapı
Özellikle Fransa'da gelişen, temel bir gerçeklik olarak yapıya dayanan,
yapı üzerine kurulan bilim kuramı. Yapı, öğeleri birbirine ve kendisine
bağlı olan, ama öğelerinin toplamından daha fazla bir şey oluşturan bir
bütündür. Çıkış noktasını dilbilimden alan yapısalcılık, bu etki ile,
insanbilimlerinin yöntemi olmuştur; gerçekliğin yapısını kavramada dili
örnek alır, dil örneği insan davranışlarının tüm alanına, özellikle de
toplumsal olaylara, belli bir yönteme uyularak, uygulanır. Yapısalcı
yöntem ele aldığı konuyu, bütünleştiği yapı içine koyarak, sonra da daha
geniş kapsamlı yapılar içine koyarak aydınlatmaya çalışır. Bugüne dek
bir yapısalcı felsefe olmamıştır, ama yapısalcılığa yönelmiş
Toplumbilim, ruhbilim, insanbilim araştırmaları vardır. Yapısalcılığın
başlıca temsilcileri:
- Dilbilimde: Saussure, Jakobson;
- Budunbilimde: Levi-Strauss;
- Ruhsal çözümlemede: J. Lacan;
- Felsefede: M. Foucault
- Marksçı kuramda: L. Althusser'dir.
Yapısalcılık, yapıya (bütüne) yöneliş olarak ilkin 19. yüzyılın sonu ile
20. yüzyılın başlarında Ehrenfels, Wertheimer, Köhler ve Koffka'nın
geliştirdikleri biçim-kuramı (Gestalttheorie)nda kendini gösterir. Biçim
(Gestalt) görüde verilmiş olan bütün demektir; örneğin algı bir
bütündür, bir bütünselliktir; öğelere ayrılmış olan algı birliği
öğelerin toplamından daha fazla bir şeydir, bundan dolayı özel bir
bütünsellik niteliği vardır, örneğin bir melodi, notaların toplamından
daha fazla bir şeydir ve kendine özgü bir bütün oluşturur.
|
