Bilime Göre Varlık Nedir?

Birçok anlamda kullanılan varlık ifadesi, hem felsefenin hem de bilimin konusu olmuştur.



Bilimin varlığı ele alış biçimiyle felsefenin ele alış biçimi birbirinden oldukça farklıdır. Felsefe varlığı bir bütün olarak, parçalara ayırmadan ele alıp varlığın var olup olmadığını sorgularken bilim varlığın var olup olmadığını sorgulamaz ve uzay ve zamanda var olan, yani insan zihninden bağımsız bir gerçekliğin var olduğunu kabullenir, ardından da bu gerçekliğin yasasına ulaşmak için araştırma yapar.

Bilim, varlığı incelerken onu felsefenin yaptığı gibi bir bütün olarak ele almaz ve incelemez. Bu bağlamda bilim kendi içinde disiplinlere ayrılır. Her bilim dalı varlığın bir parçasını ele alır ve o alanda uzmanlaşır. Örneğin, biyoloji canlı organizmayı, fizik hareketi, astronomi yıldızları, kimya maddeyi konu edinir.



Mantık ve matematik gibi formel bilimlerin dışında özellikle doğa bilimleri varlığı materyalist bir bakış açısıyla ele alırlar. Bu bilimler için varlık, uzayda yer kaplayan, eni boyu ve derinliği olan bir nesnedir. Buna göre varlık madde cinsinden bir varlıktır. Somut bir varlığa sahip olduğu için de gözlemlenebilir ve üzerinde deney yapılabilir bir nesnedir.

Bilime göre varlık akıl yoluyla bilinebilir bir özelliğe sahiptir. Çünkü bilimsel bilgiler akıl sayesinde üretilir. Yine bilimde varlık neden-sonuç ilişkisine bağlı olarak varlığa gelir.

Varlık konusunda bir tutumu açıklamakta yarar vardır. Özellikle mikrofizikte nötrino ve kuvark vb. parçacıklar da varlık olarak görülmektedir. Bu parçacıklar gerçekte varlıkları kanıtlanamadıkları zamanda da kuramsal olarak var kabul edilmişlerdir. Araştırmaların sürdürebilmesi için bu kavramlar, kuramsal olarak var kabul edilmekteydiler. Bu da bilimsel varlık anlayışının aslında salt materyalizme dayanmayabileceğine ve teorik varlıklara da kapı açabileceğine örnek teşkil edebilecektir.

Derleyen:
Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 3. Sınıf "Çağdaş Felsefe Tarihi" Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı