|
Utulitarizm Nedir?
Etikte bir eylemin doğruluğunu etkilediği kişilere getirdiği mutlulukla
ölçen görüş.
İngiliz düşünürleri Jeremie Bentham'ın temellerini atıp John Start
Mill'in geliştirdiği utilitarizm öğretisine göre ahlakın ölçütü
yarardır. Mill “felsefenin doğuşundan beri düşünürlerin en üstün
"iyi"nin ne olduğunu aradıkları ve bunu Bentham'la birlikte bulduğunu
savunur. Ve en üstün iyi yarardır ve iyiyi kötüden ayırmak için yararlı
olup olmadığına bakılmalıdır der.
Utilitarizm herhangi bir eylemin yalnızca o eylemde bulunan kişiye değil
herkese yarar sağlanmasına doğruluk ölçütü olarak alır.
Bentham ve Mill'e göre mutlak iyi haz duygusunun acıya yalnızca
yararlılık ilkesi ışığında yorumlandıklarında anlamlıdır. İnsan
davranışının tek amacı haz duygusunu arttırmak olduğunda herhangi bir
davranışın doğruluğunun ya da gerekliliğinin belirlenmesinde alınacak
ölçüt de bu mutluluk hedefi açısından yararlıdır. En çok sayıda kişiye
en yüksek düzeyde mutluluk” sağlayacak eylem özellikle yaşama alanında
önemli rol oynar. Yasa koyucu toplumdaki bireyler en üst düzeye
çıkarmaya çalışır. Benzer biçimde bireyin öbür topluluk üyelerine zarar
vermesini engellemek için de caydırıcı cezalar belirler. Bu ceza kötüdür
fakat daha büyük bir kötülüğü önlediğinden yaralı görülebilir.
|
