|
Thomas Hobbes
Kimdir?
THOMAS HOBBES ve AHLAK FELSEFESİ
(ETİK)
O etiğin vahye dayalı teolojinin ve teleolojik dünya ya da antropomorfik
doğa görüşünün etkisinden kurtulup özerk bir felsefe disiplini haline
gelmesine önemli ölçüde katkıda bulunmuştur. Ahlak felsefesini din ya da
teolojinin etkisinden kurtaran Hobbes, tipik bir modern düşünür olarak
onu bilime tabi kılmış ve etiğin, insanın ahlaki eylemlerine, gerçek
amacına ve ahlaki olgulara dair sağlam ve güvenilir bir bilgi olmak
durumundaysa eğer, geleneğe, dini dünya görüşüne ya da kilisenin
otoritesine değil de, psikoloji ve biyolojinin nesnel yasalarına
dayanmak durumunda olduğunu iddia etmiştir.
Ahlaki kural ve ilkelerin, her şeye rağmen nesnel bir biçimde
doğrulanabilir yasaların özellemelerinden ziyade, duygu ve arzuların
öznel ifadeleri olarak görülmeleri gerektiğini öne süren Hobbes, hayatın
korunması ve sürdürülmesinin insan eyleminin biricik ve temel amacı
olduğunu söylemiş ve etik görüşünü bu öz varlığını koruyup devam ettirme
itkisi, çabası, eğilimi ya da istemi üzerine inşa etmiştir.
Hobbes’un bütün ahlaki kural, yasa ve yükümlülükleri kendisinden
türetmeye kalkıştığı kendi varlığını koruma eğilimi, ifadesini, ona
göre, ya barışı koruyup kollayan kurum ve pratikler yoluyla
gerçekleşecek sosyal barış isteğinde ya da kişinin hemcinslerine
yönelik, kendi öz çıkarını koruma eğilimli, saldırgan eylemlerinde
bulur.
Bunlardan hangisinin geçerli olacağını belirleyecek olan biricik şey,
insanın kendisini ahlakı mümkün hale getiren, iyi düzenlenmiş ahenkli
bir toplum hali içinde mi yoksa, ahlakı imkansızlaştıran bir doğa hali
içinde mi bulacağıdır.
KAYNAK
Ahmet Cevizci; Paradigma Felsefe Sözlüğü
|
