|
Thomas Hobbes
Kimdir?
THOMAS HOBBES HAKKINDA TEMEL
BİLGİLER
Bilginin kaynağı ve sonuçları itibariyle empirik olduğunu, tüm
bilgilerimizin temelinde duyumların, duyu-deneyinin bulunduğunu, zaman
ve mekanın yalnızca hayali tasarımlar olduğunu, felsefenin ise
sonuçlardan nedenleri, nedenlerden de sonuçları çıkarsama faaliyetine
karşılık geldiğini öne süren Hobbes, yaşadığı süre içinde, biri
entelektüel, diğeri siyasi olan iki devrime tanıklık etmiştir.
Bu devrimlerden siyasi olanı, yani mutlak monarşinin parlamenter
demokrasinin temsili kurumlarıyla sınırlanması söz konusu olduğunda,
Hobbes tam bir karşı devrimcidir.
Buna karşın entelektüel devrim, yani Ortaçağın tanrımerkezli ve
Aristotelesçi dünya görüşünün bırakılarak, yeni doğa bilimleriyle,
mekanik açıklamanın ve deneysel yöntemin benimsenmesi söz konusu
olduğunda, o tam bir devrimcidir.
Uygun ve gerekli politik kurumların insan doğasıyla ilgili gerçek ya da
olgulardan, insan doğasıyla ilgili bu olguların da evrenin doğasıyla
ilgili olgulardan çıkarsanacağı birlikli bir bilim görüşü geliştirmeyi
amaçlamış olan Hobbes da felsefesinde, tıpkı bir rasyonalist gibi,
geometrinin yöntemini benimsemiştir, zira geometri, ona göre, kesin, a
priori birkaç ilkeden çıkarsanabilir olup, bilgi veren sonuçlardan,
önermelerden meydana gelmektedir.
Felsefeyle bilim arasında bir ayırım yapmayan, felsefesi, bilimsel
yöntemin kapsamını kişilere ilişkin araştırmayla siyaseti de içine
alacak şekilde genişletmekten meydana gelen Hobbes, her problemin ilke
olarak doğa bilimlerinin yöntemleriyle çözülebileceğine inandığı, doğa
bilimlerinin yöntem ve araştırmalarının kişileri ve siyaseti açıklamak
için de kullanılabileceğini savunduğu için pozitivist bir düşünür olmak
durumundadır.
KAYNAK
Ahmet Cevizci; Paradigma Felsefe Sözlüğü
|
