|
Theopheras
Kimdir?
(M.Ö. 372 - 287)
Yunan filozofu. Lesbos adasında Eresos'da doğan
Theophrastos, Aristoteles'in en ünlü öğrencisi ve gezimci (peripatetik)
okula bağlı bir filozofdu. Atina'da önce Platon'un daha sonra
Aristoteles'in yanında öğrenim gördü. Aristoteles M.Ö. 323'de Khalkis'e
gitmek zorunda kalınca onun kurduğu Lykeion'un başına geçti. Otuz beş
yıllık yönetimi sırasında okulda iki binden fazla öğrenci yetişti.
Theophrastos, metafizik, fizik, fizyoloji, zooloji, botanik, etik,
siyaset ve kültür tarihi konularında Aristoteles'in görüşlerini tümüyle
benimseyen birkaç gezimci filozoftan biriydi. Genel olarak bu konular
arasında sistematik birliği sağlamaya ve Aristotelesçiliği Platoncu
aşkın öğelerinden arındırmaya çalıştı.
Günümüze ulaşmış en önemli yapıtları olan Peri Phyton Historia
(Bitkilerin Tarihi Üzerine) dokuz, Peri Phyton Aition da (Bitkilerin
Nedenleri Üzerine) altı kitaptan oluşur. Önemli yapıtlarından
Kharakteres Ethikoi (Halkların Karakterleri) Aristoteles'in etik ve
retorik amaçlı çalışmalarına dayanan 30 karakter betimlemesinden oluşur.
Eski Yunan felsefesi konusunda önemli bir kaynak olan Physikon Doksai
(Fizikçilerin Kanunları) adlı yapıtıysa 1789'da Herman Diels tarafından
Doksographoi Hellenikon (Yunanlıların Kanıları) adıyla yeniden
derlenmiştir. Theophrastos Stoacı filozofların saldırıları yüzünden
ünlenen etik konusundaki öğretilerinde Aristoteles'in görüşlerinden yola
çıkarak erdemlerle erdemsizlikleri birlikte ele aldı ve dışsal
iyiliklerin de bir ölçüde önemli olduğunu belirtti. Stoacılar ise
bunların insan yaşamı açısından lüksten öteye geçemediğini savunuyordu.
|
