ANA SAYFA - FELSEFEYE GİRİŞ - FELSEFE TARİHİ - FELSEFE AKIMLARI - FİLOZOFLAR - FELSEFE SÖZLÜĞÜ - OKUMA ODASI - SOSYOLOJİ - PSİKOLOJİ - MANTIK - İLETİŞİM
 

Tarih Felsefesi

1. Antik Çağ

1.1. Heredot

Historia (tarih); insanların ve insan topluluklarının başından geçenleri kaydetme yoluyla edinilen bilgidir.

1.2. Thukidides

Historia (tarih); geçmişte kalan insani toplumsal olayları değerlendirme ve yorumlama etkinliğine verilen isimdir.

2. Orta Çağ

Belli bir amaca göre hareket ettirilmiş, kendi içinde süreklilik taşıyan, başlangıcı ve sonu olan ve gelişen bir zaman anlayışı, teolojinin batı düşüncesine bıraktığı sürekli bir miras olarak, tarihsel zamandan başka bir şey değildir.

Hıristiyanlık, Antik çağın döngüsel tarih anlayışını bir defalık bir süreci kapsayan, kendi içinde sürekliliği ve gelişimi olan çizgisel bir tarih anlayışı ile değiştirmiştir. Hıristiyanlığın getirdiği bu çizgisel tarih anlayışı o kadar etkili olmuştur ki modern çağların en etkili yaygın tarih felsefelerinde, tarih bilincinden öncelikle anlaşılması gereken şey, tarihi nedensel olarak birbirine bağlı sürekli olaylar dizisi olarak görmektir.

2.1. Augustinus

Antik çağın; izleri Origenes'te de görülen döngüsel tarih anlayışını, artık tüm orta çağ boyunca bir daha dirilemezcesine yıkmıştır. Bu dönemde tarih tekerrürden ibaret olmuyor, tam tersine bir daha tekrar etmeyecek olan olaylardan kurulu bir defalık süreç olarak anlaşılıyordu.

2.2. Origenes

Kutsal kitaplar sadece olup biten değil, kendilerinden yorum yoluyla kutsal haberler çıkartılması gereken şeylerdir.

3. Hümanizm ve Aydınlanma

3.1. On Beşinci ve On Altıncı Yüz Yıllar

Laikleşme süreci içinde historiadan beklenen şey, kilise tarih yazıcılığı değil antik tarih yazıcılığını örnek almasıdır.

3.1.1. Machiavell (Kakyavel)

Tarih yazıcılığının ahlakçılıktan ve öğütçülükten sıyrılıp olayları gerçek nedenleriyle anlatması gerektiğini ilk kez ileri süren kişidir. Ona göre tarih yazıcılığı, "devletler arasındaki düşmanlık ve ikiliklerin nedenleri"ni araştırılmasıdır.

3.1.2. Thomas Hobbes

Historia civilis; insanların ve toplumların başından geçenleri, bunlardan ders çıkarmak için bilmek bakımından ahlaksal ve eğitsel değeri olan tarih yazıcılığının yöneldiği düzensiz malzeme yığınıdır.

3.2. On Yedinci Yüz Yıl

Bu yüz yıl felsefe alanında bir akılcılık çağı olmuştur. Leibniz'in yaptığı Aristotelesçi ayrım, yani theoria ile istoria arasında yeniden konan karşıtlık 17. yüz yılda şöyle formüle edilecektir: Historik bilme olgusal bilme; felsefi bilme ise temel nedenleri bilmedir.

3.2.1. Leibniz

O, bir rasyonel bilme yanında bir historik bilme olduğunu kabul eder. Historia tekil önermelerden hareket eder. Bu önermeler gözlemlere ilişkindir.

3.2.2. Descartes

Her tarihsel haber kuşku götürür.

3.2.3. John Locke

İlke olarak tarihin bildirdiklerine tam güven duyulamayacağını söyler.
 
< Felsefe Akımları Dizinine Geri Git

> Bu sayfaya ilişkin etiketler: Tarih felsefesi, tarih felsefesi nedir, tarih felsefesi ne demektir, tarih felsefesi ne anlama gelir, tarih felsefesi tanımı nedir, tarih felsefesi tanımı



Ana Sayfa | Felsefeye Giriş | Felsefe Dersleri | Felsefe Akımları | Filozoflar | Felsefe Tarihi | Felsefe Sözlüğü | Yeni Felsefe Sözlüğü | Sosyoloji | Psikoloji | Antropoloji | Mantık | Arkeoloji | Okuma Odası | Felsefe Grubu Öğretmenleri İçin Gerekli Belgeler | Ekonomi | İletişim

felsefe | fizik | coğrafya | tarih | Osmanlı Devleti


Düşünce PLATFORMU
  2005'ten beri, felsefe.gen.tr
  Bu web sitesi, Sosyolog Ömer YILDIRIM tarafından derlenmiş ve hazırlanmıştır.
 
Felsefe.gen.tr, felsefeyi tehlikeli hale getirmeyi amaçlamaktadır. (Bakınız: Nietzsche)