|
Speusippos Kimdir?
(M.Ö. 339 - 338)
Yunan filozofudur. Platon'un yeğeni ve öğrencisi olan Speusippos,
Platon'un ölümünden sonra (M.Ö. 347) Akademia'nın başkanı oldu.
Speusippos'dan günümüze yalnızca Pythagorasçı Sayı Kuramı Üzerine adlı
yapıtından uzun bir bölümle bir kaç metin ulaşmıştır. Çağdaşları ve ilk
döneminde Akademia'ya başkanlık eden ardılları gibi idea'ların
karşısında somut ilkeler olarak gördüğü sayıların ve sayısal
guruplandırmaların önemini vurguladı. Bu bağlamda 10 sayısını
"yetkinliğini" ya da taşıdığı özel önemi açıkladı.
Çağdaşlarının "Bir" ve "İki"yi (diad) sırasıyla iyi ve kötünün ilkeleri
olarak görmelerine karşın, bu ilkelerin etikle ilgili kavramlara
yüklenemeyeceğini savundu. Ayrıca sayısal göstergeler yardımıyla sayısal
gerçekliği yoğun tinsel içeriğe sahip, birbirini izleyen katmanlar
biçiminde düzenledi.
Aristoteles tarafından şiddetle eleştirilmesine karşın, bitki ve hayvan
fizyolojisine ilişkin karşılaştırmalı bir çalışma olan Homoia'sı
(Benzerlikler) Aristoteles'in Peri ta Zoa Historia Animalium (Canlılığın
Tarihi) adlı yapıtıyla boy ölçüşebilecek niteliktedir. Yapıtın,
sınıflama ile tanımın birbiriyle yakından ilintili olmaları nedeniyle,
tek olan şeylerin bütün ele alınmadan tanımlanamayacağına ilişkin
görüşünü yansıttığı sanılmaktadır.
|
