Demokrasi Nedir, Ne Demektir?

Genel bir tanımla demokrasi egemenlik hakkının halka ait olduğu fikri üzerine bina edilmiş siyasasal yönetim biçimidir. A.Lincoln, demokrasiyi "Halkın, halk için ve halk tarafından yönetilmesidir." diye tanımlanmıştır.



Bir toplumda demokrasinin gerçekleştirilebilmesi için bazı koşulların oluşması gerekir. Bunlar; halkın yönetime geniş çapta katılması, farklı düşüncelerin serbestçe ifade edilebilmesi, halkın örgütlenebilmesine imkân tanınması, çoğunluğun kararlarına uyulması, azınlık haklarının korunması, temel hak ve özgürlüklerin güven altında bulunmasıdır. Doğrudan doğruya kendini yönetebilme imkânına sahip bulunmayan halk, yöneticilerini belli aralıklarla yapılan seçimlerle belirler ve bu yolla yönelime katılmış olur. Demokratik toplumlarda halkın yönetime katılması partiler, seçim, referandum vb. araçlarla gerçekleşir.



Demokrasinin bir yönetim biçimi olarak yaygılaşıp gelişmesi 20. yy.da olmuştur. Bu gelişim iki yönde gerçekleşmiştir: İlk olarak demokratik devletlerin sayısı artmıştır. Dünyadaki bağımsız devletler hızla demokrasiyi yönetim biçimi olarak benimsemeye başlamışlardır. 20. yüzyılın ortasında dünya nüfusunun yüzde 31’ini temsil eden 22 bağımsız devlette demokrasi söz konusuyken yüzyılın sonuna gelindiğinde ise 192 devletten 120’sinde seçimler sonucu oluşmuş meclislerden çıkan hükûmetler bulunmaktaydı ve bu ülkeler dünya nüfusunun yüzde 62.5’ini temsil etmekteydi. İkinci olarak demokrasi üzerine yapılan verimli tartışmalar, demokrasiyi ilerletmiş; ileri demokrasi deyimleri gözlenmiştir. Monarşilere karşı zafer elde eden temsilî demokrasi anlayışı 20. yy. ortalarından itibaren sorgulanmaya başlamıştır.

Demokrasinin Tarihsel Serüveni ve Türleri Demokrasinin tarihsel dönemlerde uygulanmış üç temel modelinin olduğu söylenebilir. Bunlar, “doğrudan demokrasi”, “temsilî demokrasi” ve katılımcı demokrasi”dir.



Lütfen Aşağıdaki Bilgilere de Bakınız:

Demokrasinin Türleri

- Doğrudan demokrasi nedir?
- Temsili demokrasi nedir?

Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve "Sosyolojiye Giriş" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Diğer Ders Notları (Ömer YILDIRIM)