|
Sosyolog Karl Marx ve Sosyoloji
Karl Marx'ın (1818-1883) düşünceleri, Comte ve Durkheim'ın
düşünceleriyle büyük karşıtlıklar ve farklılıklar içindedir. Buna karşın
Marx da onlar gibi Sanayi Devrimi sırasında toplumda ortaya çıkan
değişmeleri açıklamaya çalışmıştır.
Marx'ın en acımasız eleştirmenleri bile onu sosyolojinin gelişmesindeki
en büyük isimlerden birisi olarak kabul etmektedirler. Marx'ın
yazılarının çoğunluğu ekonomik kurumlarla ilgili olmasına karşın her
zaman ekonomik sorunları toplumsal kurumlara bağlamaya çalıştığından,
Marx'ın çalışmaları sosyolojik görüler bakımından oldukça zengindir.
Marx'ın bakış açısı, "Tarihin Materyalist Kavrayışı"
dediği şeye dayanır. Bu görüşe göre toplumsal değişmenin ana kaynağı
insanların benimsedikleri düşünceler ya da inançlar değildir. Bunun
yerine toplumsal değişmenin birincil nedeni ekonomik etkilerdir.
Sınıflar arasındaki -zengin ve yoksul- çatışmalar, tarihsel gelişimi
güdülemektedir. Marx'ın sözleriyle: "Bugüne kadarki bütün insanlık
tarihi, sınıf çatışmalarının tarihidir."
Marx, kendisinden sonra gelecek olan birçok sosyologu sınıf ve
sınıf ayrılıkları hakkındaki düşünceleriyle etkilemiş ve topluma bakışa
(sosyolojiye) belli ve özgün bir yön kazandırmıştır.
Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Sosyoloji, Anthony Giddens
|