|
Pragmatizm Nedir?
Hakikatı ve gerçekliği yalnızca eylemlerin sonuçları ve başarıları ile
değerlendiren felsefe öğretisi. Düşüncelerin, politikaların ve
önerilerin değerlerinin yararlılıkları, işlerlikleri ve
uygulanabilirlikleri ile belirlenmesi ilkesine dayanan görüş.20.
yüzyılın ilk çeyreğinde özellikle ABD’de etkili olmuştur. Eylemin
öğretiden, deneyimin sabit ilkelerden önce geldiğini, düşüncelerin
anlamlarının sonuçlarından, doğruluklarının da doğrulanabilirliklerinden
elde edildiğini savunur.
Pragmatistlere göre bir düşünce, yaşamımız için elverişli olduğu sürece
“doğrudur”.İyidir yerine doğrudur diyebiliriz; çünkü bu iki kavram
birbirinin aynıdır. Doğru sözcüğü inanç alanında iyi olduğunu ispat eden
her şeyin adıdır. Doğru olan, belirli sebepler ölçüsünde aynı zaman da
iyidir. “Bizim için neye inanmak doğru olurdu?” desek bu söz şu anlama
gelir: Neye inanmak zorundayız? Bu sorunun karşılığı şudur: İnanılması
bizim için daha iyi olan şeye inanmak zorundayız. Şu halde, bizim için
daha iyi olan ile bizim için daha doğru olan arasında hiçbir başkalık
yoktur.Pragmatizm doğruyla iyiyi birleştirmektedir. Yani Erdem
yaşayışımız için elverişli olduğu sürece, pratik fayda sağladığı
hallerde doğrudur. Her şey pratik fayda ölçüsüne vurulmalıdır. Her şey
pratik faydaya göre değerlendirilmelidir.
Onlara göre doğru düşünce pratikte doğrulanabilen düşüncedir. Bir
düşüncenin gerçeği, ona yapışık hareketsiz bir özellik değildir. Gerçek
düşüncenin başına gelen bir şeydir. Bir düşünce kafamızda dururken doğru
olamaz. Ancak doğru hale gelebilir, olaylar yüzünden doğrulaşır. Onun
gerçekliği geçer hale girmesiyle olur. Benim için bir şeyin herhangi bir
zaman için faydası olabilir, ama başka bir zaman o şey faydama değildir.
Pragmatistler dünyanın nesnel gerçekliğine gözlerini kapamışlardır.
Gerçek, kendi yararımıza belirlenmekle özneldir.
|
