|
Paul-Henri
Thiry, Baron d'Holbach (1723-1789)
Yeni ve özgün bir düşünce geliştirmemiş olmakla birlikte, La Mettrie
tarafından kurulmuş olan Fransız maddeciliğini daha ayrıntılı ve kesin
bir sistem haline getirmeye çalışmış olan filozoftur.
Holbach'ın temel eseri "Doğa Sistemi" (Le Système de la Nature)
isimli yapıtıdır.
Şu anda Türkiye'de pek tanınmamakla birlikte önemli bir detayı vermek
yerinde olur. Türkiye'nin modernleşme öncülü olan Fransız İhtilali'nin
fikir hazırlayıcılarındandır ve felsefi bir materyalizmi siyasal alanda
kullanmaya çalışan, bunu da politik deha olarak başaran şahıstır. Diğer
yandan ateizmin de ilk sistemleştiricisi olduğu bilinmektedir.
Holbach; gerçek olarak var olanın canlı, hareket halindeki madde
olduğunu, madde ile ruhun bir ve aynı şey olduğunu ileri süren, La
Mettrie tarafından oluşturulmuş olan Fransız maddeciliğini daha
ayrıntılı ve kesin temellere oturtmayı amaçlayan filozoftur.
Holbach mekanist-maddeci bir düşünürdür. Ona göre maddi tabiat var olan
her şeyin ilk nedenidir. Tabiat, yaratılmamıştır ve yok olmayacaktır.
Madde kendine özgü güçlerle hareket eder ve hareket edebilmesi için hiç
bir dış etkiye ihtiyaç duymaz. İnsan evrenin bir parçasıdır ve evrensel
determinizme bağlıdır. İnsanın zihin yetileri bedeninin yapısıyla
şartlanmıştır.
Holbach; tanrının, ruhun ve doğuştan fikirlerin varlığını reddeder ve
bunların zararlı inançlar olduğunu söylerdi.
Holbach'ın Türkçeye çevrilen "Papazların Düzenbazlığı",
"Maskesi Düşen Papazlar" ve "Yahudilik Ruhu"
isimli eserleri de var.
|
