|
Mekanikçi Özdekçilik Nedir?
Doğal ve toplumsal olguların mekaniğin yasalarıyla açıklanabileceğini
sana özdekçilik anlayışı.
Mekanikçi özdekçilik, evreni özdeksel bir temele oturtmak ve bunun da,
mekanik yer değiştirme devimiyle ve makinelerde olduğu gibi zorunlu bir
nedensellik içinde işlediğini ileri sürer; ve böylece düşünceyi
sınırlandırır, bütün süreçleri, ve bütün devim biçimlerini mekanik
devime indirgemekle organik özelliklerin ve toplumsal yasaların
anlaşılmasına engel olur. Mekanik ve matematiğin evreni tümüyle bilmek
için yeterli ilkeleri sunduğunu savunur.
Descartes evreni, kocaman bir makine olarak görür ve Hobbes canlı
doğayla cansız doğayı bir ve aynı sayarak mekanik nedenlerle açıklar, ve
tanrıyı bile “doğal nedenlerin en üstünü” sayarak doğalaştırır. Hobbes'a
göre evrende her şey özdeksel, ruhsal, insansal, toplumsal her şey doğal
ve bundan ötürü de özdeksel nedenlerle belirlenmiştir. Ruh,irade vb.
gibi özdeksel olmayan tasarımlar boş ve temelsiz önyargılardır; evrene
bütün olup bitenleri bu gibi tasarımlardan ve düşlerden kurtararak
matematikte olduğu gibi zorunlu şemalara bağlamalıdır. Mekanik yasalara
göre kurduğumuz işlettiğimiz bir makinenin artık nasıl işleyeceğini ve
neler üreteceğini önceden bilebilirsek, öylece evrensel belirlenişin tek
kaynağı olan özdeksel nedenleri de bilmekle bir makinede olduğu gibi
önceden dilediğimiz yönü verebiliriz. İşte bu anlayış katıksız bir
mekanikçi özdekçilik anlayışıdır.
|
