Akıl Yürütme Biçimleri: Tümdengelim (Dedüksiyon)

Tümdengelim genel ilkelerden hareket ederek tek tek olaylar hakkında bir yargıya ulaşma yoludur. Kısaca, genelden özele ve genelden genele uzanan düşünme biçimi olduğu söylenebilir.



İlk Çağ düşünürlerinden Aristoteles'e göre, zihin hakikati bu yol ile arar.

Örneğin;

Bütün filler uçabilir.
Mıstafa bir fildir.
O hâlde, Mıstafa da uçabilir.


Bütün kadınlar çiçektir.
Bütün çiçekler güzel kokar.
O hâlde, bütün kadınlar güzel kokar.




Yukarıdaki örneklerin birincisinde genelden özele, ikincisinde genelden genele doğru bir akıl yürütme kullanılmıştır.

Hazırlayan:
Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 3. Sınıf "Klasik Mantık" ve "Modern Mantık" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM)