Tanımın Koşulları, Şartları Nelerdir?

Doğru ve geçerli bir tanımda bulunması gereken koşullar şunlardır:



1. Tanım, tanımlanan bir özne ile tanımlayan bir yüklemden oluşan çelişkisiz bir önerme olmalıdır. Örneğin, "Sevgi paylaşmaktır." önermesinde "sevgi" kavramı tanımlanan özneyi, "paylaşmaktır" kavramı tanımlayan yüklemi oluşturur.

2. Bir kavramın kaplamına giren tüm bireyler, tanımın içinde olmalıdır. Yani tanım tam olmalıdır. Kaplama ait olmayan bireyler ise tanımın dışında olmalıdır. Tanımı yapılan bütün fertler tanımın içine girmeli, o sınıfa dâhil olmayanlar dışarıda bırakılmalıdır.
 
3. Kavramın içleminde bulunan ana özellikler tam olarak tanımın içinde yer almalıdır.

4. Bir kavram kendisinden daha açık olmayan başka bir terimle tanımlanmamalıdır. Bir şey kendisinden daha açık olmayan başka bir şey ile tanımlanmamalıdır.
 
5. Tanımda kısır döngü olmamalıdır. Örneğin, "Bir yargı iki kavram arasında bağ kurmaktır." dedikten sonra, "Kavram yargının bir bölümüdür." dersek kısır döngü yapmış oluruz. Örnek: "İnsan nedir?" sorusuna "İnsan sosyalleşmiş bir varlıktır." cevabının verilmesi gibi.



6. Tanımda anlatılmak istenen ne çok uzun, ne de çok kısa olmalıdır.

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 3. Sınıf "Klasik Mantık" ve "Modern Mantık" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM)