Olumsuz Önerme Nedir?

Yüklemin bildirdiği özellik o öznede bulunmuyorsa, önerme olumsuzdur. Yani yüklemin özneyi onaylamadığı önermelere, olumsuz önerme denir. Daha açık bir ifadeyle şöyle diyebiliriz: Özne ile yüklem arasındaki ilişkinin gerçekleşmediğinin, var olmadığının ve yüklemin niteliğinin öznede bulunmadığının bildirildiği durumlarda önerme olumsuz önerme olur.



Örneğin, "Doğa Nil çalışkan değildir." önermesinde çalışkan olma özelliği, "değildir" bağıyla özneden, yani Doğa Nil'den uzaklaştırılmış ve bunun o öznenin bir özelliği olmadığı vurgulanmıştır. Bu nedenle de bu önerme, olumsuz bir önermedir.

Başka bir örnekle, "Yağmur yağarsa sokaklar kuru kalmaz." önermesinde, yağmurun yağması ile sokakların kuru kalması arasındaki ilişkinin gerçekleşmediği, var olmadığı bildirilmiştir. Yani bu önerme de olumsuz önermedir. Aynı örnekte birisinin varlığı, aklı ötekinin yokluğuna götürmektedir. Yani yağmurun yağması ile sokakları kuru kalması, bir arada gerçekleşemez. Bu nedenle de önerme olumsuzdur.



Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 3. Sınıf "Klasik Mantık" ve "Modern Mantık" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM)