|
Toplumsal Tabakalaşma:
Kast Sistemi Nedir,
Ne Demektir?
Kast, her şeyden önce genel bir kanı olarak Hindistan'la beraber
düşünülmektedir. Buna karşın "kast" teriminin kendisi,
Hintçe bir terim değil; Portekizcede "ırk" ya da "saf soy" anlamına
gelen "casta" sözcüğünden gelmektedir.
Hintliler, kast sistemini bir bütün olarak anlatmak için tek bir terimi
değil, sistemin farklı yönlerine de göndermede bulunan "varna"
ile "jati" gibi değişik sözcükler kullanmaktadırlar.
Varna; her birisi toplumsal onur bakımından farklılaşan dört
kategoriden oluşmaktadır. Bu dört kategorinin en altında "dokunulmazlar"
yer alır. Jatiler ise kast sıralarının örgütlendiği
toplumsal gruplardır.
Kast sistemi çok karmaşıktır ve bölgeden bölgeye farklılıklar gösterir.
Bu farklılıklar o kadar büyüktür ki kast, gerçekte tek bir sistem
oluşturmak yerine değişik inanç ve uygulamalar çeşitliliğinin gevşek bir
biçimde birbirine bağlanmış olduğu bir bütün oluşturur.
Varna öğretisi tüm insanların doğuştan şu dört kasta ayrıldığını
savunur:
- Brahmanlar (Din adamları),
- Kşatriyalar (Rütbeli askerler, zenginler, büyük tüccarlar, büyük
toprak sahipleri),
- Vaysiyalar (Orta halli tüccarlar, orta büyüklükte toprak sahibi
olanlar),
- Südralar (Köylüler)
Bu dört kast'ın ardından bir de "Paryalar" sayılmaktadır. Paryalar,
insanlığın en aşağı tabakası olarak görülürler. Paryalar, değer
verilmeyen ve toplumdan tamamen dışlanan bir gruptur. Paryaların
toplumsal hiçbir hakkı bulunmamaktadır.
Bu tabakalaşma sisteminde, yukarıdaki kastlar arasında geçiş
bulunmamaktadır. Yalnızca kast içinde geçişler mevcuttur ve bir üst
sınıfa ulaşabilmek mümkün değildir. Hatta kastlar arasında evlilik
dahil, hiçbir ilişkiye müsade edilmemektedir. Her kast üyesi, yalnızca
kendi kastından bir başkasıyla evlenebilmektedir. Yani kast sistemi,
bütün geçişlere karşı korumalıdır.
Kast sistemi, kendi içinde oluşturduğu bu "geçirmemezlik" duruşunun
korunmasını, Hindu inancındaki "reenkarnasyon" düşüncesine borçludur.
Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Sosyoloji, Anthony Giddens
|
