|
Kantgil Rasyonalizm (Akılcılık) Nedir?
Rasyonalizm konusunda en temel eleştirileri, kendisi de özgül bir
rasyonalist olan Kant'tan gelir.
Kant "Saf Aklın Eleştirisi" (1781) isimli
eserinde bu noktadaki temel eleştirisini ortaya koymuş ve felsefi
ilkelerini açıklamıştır. Hem amprizmin hem de rasyonalizmin felsefi
problemleri eleştirel bir şekilde değerlendirilerek Kant felsefesinde
aşılmaya çalışıldığı görülür.
Bu bakımdan eleştirel felsefe olarak
adlandırılan felsefe geleneğinin kurucusu Kant'tır ve o bu yolla
ampirizmin ve rasyonalizmin yetersizliklerinden kurtulmaya çalışmıştır.
Kant insan bilgisinin sınırlarını ve yapısını soruştururken, bir yanda
aklın kuramsal statüsünün belirlenmesi ile ilgilenmiş öte yandan da her
tür deneyimin kuramsal sınırlarını belirlemeye çalışmıştır.
"Saf Aklın Eleştirisi"de özellikle deneyimin zorunlu doğasının incelenmesine
yönelik kapsamlı bir girişim vardır. A priori ve a posteriori bilginin
varlığını kabul eden Kant, bunları farklı bilgi türleri olarak
sınıflandırır ve önceki felsefe geleneklerinin yetersizliklerini bu
kategoriler ekseninde değerlendirir.
|
