|
İbn-i Meymun (Maimenides)
Kimdir?
İbn Meymun (bu Arapçadan Türkçeleştirilmiş halidir, Arapçada İbni Memun`dur
aslı) ya da gerçek adı Moses Maimuni (Latinceleştirilmiş hali Moses
Maimenides) ya da Rambam olarak bilinen 1135-1204 yılları arasında
yaşamış Musevi düşünür. Museviliği Aristoteles felsefesiyle uyumlu hale
getirmeye çalışmış olan İbn Meymun, metafiziğin en yüksek insani
faaliyet türü olduğunu, fakat bunun herkese açık olmadığını söylemiştir.
Tanrı'nın ve dünyanın doğasına ilişkin sağlam ve gerçek bir kavrayışa,
yalnızca felsefenin erişebileceğini öne süren İbn Meymun, Tanrı'nın
varoluşunu tümüyle Aristoteles'in koyduğu ilkelere dayanarak
kanıtlamıştır.
Ek Bilgiler
(1135-1204)
Ortaçağın ilk gerçek Aristocusu olan İbni Rüşd'ün izini Moses Maimuni
(Lâtince söylenişi: Miamonides, Doğudaki söylenişi ile: İbni Me'mun)
isimli bir "Yahudi" filozofu sürdürmüştür ki, onun Ortaçağın belli bir
dönemi üzerinde etkisi büyük olmuştur. Maimuni için de "gerçek filozof"
Aristo'dur ve hiç kimse Aristo kadar gerçeğe yaklaşamamıştır.
Aynı şekilde o da Hıristiyanlığın ve öteki dinlerin Aristoculuk ile
yorumlanabileceğine inanır. Maimuni İbni Rüşd ile birleşerek, din ile
felsefe arasında önemli bir ayrılık olmadığını, yalnız dinin daha çok
anımsatıcılarla, felsefenin ise kavramlarla düşünüldüğünü söyler.
Maimuni bazı noktalarda İbni Rüşd'den ileri giderek onu aşar. Maimuni'ye
göre din ile felsefenin "ayrılığa" düştüğü her yerde, daha çok felsefeye
inanmak gerekir. Bir başka deyişle: Vahye dayanan din kuralları ile
felsefi bilgiler arasında bir anlaşmazlık olduğu zaman, dini "sembolik"
karşılamak gerekir. Burada ilk kez, "akla dayanan bir din" anlayışı ile
karşılaştığımızı söylemeliyiz.
İskenderiyeli Clemens "anlamak için inanıyorum" diyordu. Maimuni'ye göre
ise, yalnızca imana dayanan din, ancak bir ilk aşamadır. Bundan sonra,
akla dayanan bir din doğacaktır. Ancak bir felsefî bilgi halinde olan
dini kurallar bizi kutsal gerçeklere ulaştırabilir. Maimuni de, aynı
İbni Rüşd gibi, sonraları Skolastiğin parlak dönemine temel olacak olan,
gerçek Aristoculuğun temsilcilerindendir.
|
