|
Herder
Kimdir? (1744-1803)
Gerçek bir tarih felsefesinin bir
anlamda kurucusu sayılabilecek olan 19. yüzyıl Alman düşünürü. Tarihte,
belirleyici öğenin genel olarak insan değil de, şu ya da bu türden
insanın genel özellikleri olduğunu savunan ve bu iddiasıyla da, aynı
zamanda antropolojinin babası olarak görülen Herder, organik bir doğal
evrim görüşü geliştirmiştir.
Bu anlayışa göre, doğa da tarih de, sürekli olarak dönüşen, yani oluş
hali içinde olan alanlardır. Tarih, doğanın bir alanı olmakla birlikte,
tarihsel olaylar, doğal olaylar gibi, kesin bir yasalılık ve nedensellik
taşımaz.
Zira, tarihi belirleyen en önemli öğe, genellik değil de,
bireyselliktir. Tarihte yasalar aramaktan vazgeçilmelidir, her tarihsel
olay bir kez ortaya çıkan bir gerçekliktir.
|