ANA SAYFA - FELSEFEYE GİRİŞ - FELSEFE TARİHİ - FELSEFE AKIMLARI - FİLOZOFLAR - FELSEFE SÖZLÜĞÜ - OKUMA ODASI - SOSYOLOJİ - PSİKOLOJİ - MANTIK - İLETİŞİM
 

Friedrich Wilhelm Nietzsche ve Sonsuz Dönüş (Bengi Dönüş) Kavramı

Nietzsche'nin bengi dönüş ve üstinsan görüşleri birbirinin tamamlayıcısı durumundadır. Nietzsche ebedi dönüş görüşü ile insanın dünyaya tekrar tekrar geleceğini savunur. Nietzsche'ye göre; "insan tüm yaşamı durmadan döndürülen bir kum saatidir". Sonsuz dönüşteki tehlike, insanın üstinsan olmak için üstesinden geldiği bütün sorunların yeniden ortaya çıkmaları ve yeniden üstesinden gelme zorunluluğudur. Üstinsana ulaşmada insanın önündeki en büyük engeli Tanrı olarak görmektedir.

Nietzsche'nin felsefesinde en ölümcül noktalardan biri "sonsuz dönüş" veya "ebedi yineleme" dediği öğretidir. Bu kavram, Nietzsche'yi hayatın sonsuz bir istekle "evet"leme, onaylama sonucuna ulaştıran bir öğretidir.

Hayatın tekrar kere, sonsuza kez yinelenmesi durumu, üst-insanın oluşa verdiği ad, bir isimdir. Yazgıdan farklı ve çok çok daha güçlü bir olumlama şekli olan sonsuz dönüş, yani ebedi yineleme, uzayda maddenin sonlu olması ve zamanın sonsuza dek devam eden bir süreç olmasından dolayı her anın, her yaşamın, sonsuza dek tekrar tekrar yaşanmasıdır.

Nietzsche, sonsuz dönüş öğretisi için şöyle der: "En yüce gücü sağlamaya yönelik böylesine gelip geçici bir düşünce örneği: Yazgıcılık, onun da en uç şekli: Sonsuz dönüş!"

Yazgıcılığın uç şekli olarak tanımladığı bu fikir, yaratıcılığa ek bir hareket verir. Hayatı, her türlü duygu duruma ve sertliğe karşın olumlama, üstinsana giden yolda bir rehber, üstinsan için ise bir düsturdur.

Doğanın yaratıcı enerjisini üstünde toplayan insan, yaratıcılıkla, yani sanatla yeşerdiğinden dolayı, felsefe ve sanatın birbirinden ayrılmaması gerektiğini düşünen Nietzsche, en büyük yaratıcının özümsemesi gerektiği ilk şartını sonsuz dönüş olarak ortaya koyar.

Sonsuz dönüş, Nietzsche'nin eserlerinde sıkça belirttiği tanımıyla bir "Dionysos" haldir. Yani, trajik-üstinsanın bir vecd hali. Bir bakıma, var oluş zincirinin en yüksek seviyede ve topyekün onaylama halidir.

Dionysos, bir yunan tanrısıdır. Adı, antik yunan mitolojisinde şarap ve eğlence tanrısı olarak geçer. İnsanlığın şarabı keşfetmesiyle yaratıcılık duygusunun artması durumu sebebiyle, insan yaratıcılığına büyük değer atfeder.

Bu tanrı, Nietzsche gerçek anlamını bulur ve sanatın iki koruyucu ve yaratıcısı haline gelir ki öteki Apollo'dur. Dionysos; taşkınlığın, yaratıcılığın, uyumun, müziğin ve şarhoşluğun tanrısı; Apollo ise ölçünün, dengenin, biçimin ve ışığın tanrısıdır.

Apollo-Dionysos çatışma ve uzlaşmasının iç içe ve ayrılamaz şeklini, sonsuz dönüşte barındırır. Sonsuz dönüş, Nietzsche'nin "Zerdüşt" adlı eserinde, "üç değişme üstüne" de tanımladığı "çocuk"un ayrılamaz bir ilkesidir.

Her türlü acının, ızdırabın, kederin, hüznün ve buna ters olarak, çoşkunluğun, mutluluğun, sevincin iç içe ve ayrılmaz bir bütünlük oluşturduğu Dionysosvari durum, Irvin Yalom'un ünlü eseri "Nietzsche Ağladığında" adlı romanda da işlenmiş ve büyük ilgi toplamıştır.

Kurgusal bir diyalogda , gerçeğe yakın olarak şöyle demişti Nietzsche Dr. Bruer'e: "Düşünün ki var oluşun ebedi kum saati defalarca tersine, bir daha tersine çevrilip duruyor. Her seferinde siz de ben de içindeki her zerrede sürekli tersine çevriliyoruz. Zaman ezeli; zaman sonsuza dek uzanıyorsa, olabilecek her şey zaten daha önce olmuş değilmidir? Şu anda geçen her şey daha önce de aynı şekilde geçmiş değil midir? Zamanın hep var olduğunu, sonsuza dek geriye uzandığını düşünün. Böyle sonsuz bir zamanda, dünyayı oluşturan bütün olayların yeniden bir araya gelişleri, sonsuz kereler kendilerini yinelemeleri demek olmuyor mu?"

Irvin Yalom'un kurguladığı ve gerçek karakter ve mekan içeren bu ünlü diyalog, Nietzsche'nin benzersiz öğretisi olan ebedi yinelemeyi tanımlar gibidir.

KAYNAK

http://zerdustoloji.blogcu.com/2601968/ Mehmet Berk

< Filozoflar Dizinine Geri Git
< Friedrich Nietzsche Dizinine Geri Git
< 19. Yüzyıl Felsefesi Dizinine Geri Git

> Bu sayfaya ilişkin etiketler: Friedrich Wilhelm Nietzsche kimdir, Friedrich Wilhelm Nietzsche felsefesi, Friedrich Wilhelm Nietzsche düşüncesi, Friedrich Wilhelm Nietzsche felsefesi nedir, Friedrich Wilhelm Nietzsche düşüncesi nedir, Friedrich Wilhelm Nietzsche eserleri nelerdir, Friedrich Wilhelm Nietzsche ve felsefe, felsefede Friedrich Wilhelm Nietzsche, Friedrich Wilhelm Nietzsche felsefesi



Ana Sayfa | Felsefeye Giriş | Felsefe Dersleri | Felsefe Akımları | Filozoflar | Felsefe Tarihi | Felsefe Sözlüğü | Yeni Felsefe Sözlüğü | Sosyoloji | Psikoloji | Antropoloji | Mantık | Arkeoloji | Okuma Odası | Felsefe Grubu Öğretmenleri İçin Gerekli Belgeler | Ekonomi | İletişim

felsefe | fizik | coğrafya | tarih | Osmanlı Devleti


Düşünce PLATFORMU
  2005'ten beri, felsefe.gen.tr
  Bu web sitesi, Sosyolog Ömer YILDIRIM tarafından derlenmiş ve hazırlanmıştır.
 
Felsefe.gen.tr, felsefeyi tehlikeli hale getirmeyi amaçlamaktadır. (Bakınız: Nietzsche)